Το σύστημα πυρόσβεσης που «έκαψε» την Ολυμπία

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Το σύστημα πυρόσβεσης που «έκαψε» την Ολυμπία

Θύμα των πυρκαγιών έπεσε και το πανάκριβο σύστημα πυροπροστασίας της Αρχαίας Ολυμπίας. Το σύστημα τέθηκε εκτός λειτουργίας και κάηκε ο Κρόνιος Λόφος, ενώ ζημιές υπέστησαν το φυσικό περιβάλλον της Ακαδημίας, τα πρανή του σταδίου και ο χώρος που βρίσκεται το μνημείο του Πιερ ντε Κουμπερτέν.

Στο λίκνο του πολιτισμού, την Αρχαία Ολυμπία, που επισκέπτονται καθημερινά εκατοντάδες τουρίστες, είχαν σχεδιαστεί τα πάντα ώστε οι φλόγες σε μια ενδεχόμενη πυρκαγιά να μην απειλήσουν την κοιτίδα του Ολυμπισμού. Το σύστημα πυροπροστασίας είχε τοποθετηθεί πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας και τότε όλοι διαβεβαίωναν ότι οι εγκαταστάσεις και ο αρχαιολογικός χώρος θα παραμείνουν αλώβητοι σε περίπτωση που φλόγες απειλήσουν την περιοχή. Είχαν τοποθετηθεί υπερυψωμένοι πύραυλοι που πετούσαν νερό από ψηλά με πίεση και το σύστημα είχε δοκιμαστεί πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες παρουσία του τότε αρχηγού της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας κ. Σμέτη και αξιωματούχων του υπουργείου Δημόσιας Τάξης.

Η συμφωνία με την κατασκευαστική εταιρεία υπογράφηκε όταν υπουργός ήταν ο Μ. Χρυσοχοΐδης και το έργο παραδόθηκε λίγο πριν από την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων, όταν υπουργός Δημόσιας Τάξης ήταν ο Γ. Βουλγαράκης. Σύμφωνα με το σχεδιασμό, το σύστημα πυροπροστασίας θα μπορούσε να αντιμετωπίσει μεγάλες πυρκαγιές που θα απειλούσαν εξωτερικά τον αρχαιολογικό χώρο. Τοποθετήθηκαν αυτόνομοι πυλώνες ύψους 10 μέτρων, που δεν ταίριαζαν με τη φυσική ομορφιά του τοπίου, αλλά θεωρήθηκαν αναγκαίοι για την πυροπροστασία της Αρχαίας Ολυμπίας, και προχώρησε η κατασκευή του συστήματος πυρόσβεσης. Μιλώντας στην «Espresso» πρώην αξιωματικοί του πυροσβεστικού σώματος που συμμετείχαν στο σχέδιο ασφάλειας των Ολυμπιακών Αγώνων υποστήριξαν ότι το σύστημα πυροπροστασίας του αρχαιολογικού χώρου είχε κατασκευαστεί για να αντιμετωπίζει πυρκαγιές που απειλούσαν εξωτερικά την Αρχαία Ολυμπία. Τα ποσά που δαπανήθηκαν -τονίζουν- ήταν τεράστια, αλλά το υπερσύγχρονο σύστημα τελικά δεν λειτούργησε την κρίσιμη στιγμή και οι φλόγες μπήκαν στον αρχαιολογικό χώρο.

Το σχέδιο των Ολυμπιακών Αγώνων για την πυροπροστασία της Αρχαίας Ολυμπίας σε περίπτωση μεγάλης εξωτερικής πυρκαγιάς προέβλεπε τρία στάδια ετοιμότητας πριν ενεργοποιηθεί το σύστημα πυρόσβεσης του αρχαιολογικού χώρου. Περιμετρικά υπήρχαν τρεις ζώνες ασφαλείας με επίγειες και εναέριες δυνάμεις που θα αντιμετώπιζαν την πύρινη λαίλαπα και σε περίπτωση που δεν μπορούσαν οι δυνάμεις αυτές να σταματήσουν τις φλόγες, θα αναλάμβανε δράση το σύστημα πυρόσβεσης του αρχαιολογικού χώρου. Στις ασκήσεις ετοιμότητας το σύστημα λειτούργησε ρολόι, αλλά την κρίσιμη ώρα που οι φλόγες έφτασαν στην εξωτερική περίφραξη της Αρχαίας Ολυμπίας δεν λειτούργησε αποτελεσματικά. Βέβαια, για το σχέδιο ασφάλειας Ολυμπιακών Αγώνων -και στην προκειμένη περίπτωση για τη σωτηρία της Αρχαίας Ολυμπίας- ουδείς λόγος γίνεται για τους νέους επιτελείς του πυροσβεστικού σώματος, που δεν γνώριζαν καν για την επιχειρησιακή δράση του υπερσύγχρονου συστήματος πυροπροστασίας.

Κάποιοι υποστήριζαν ότι ήταν σχεδιασμένο για να αντιμετωπίζει πυρκαγιές που εκδηλώνονται εντός του αρχαιολογικού χώρου και όχι «εισαγόμενες» πυρκαγιές, και κάποιοι άλλοι έλεγαν ότι πρέπει να βγάλουν από τα συρτάρια το σχέδιο για να δουν τις δυνατότητες του συστήματος πυρόσβεσης. Το μόνο σίγουρο είναι ότι την «παρτίδα» έσωσε ο υπαρχηγός του πυροσβεστικού σώματος, ο οποίος με αυτοθυσία μπήκε με το ερπυστριοφόρο όχημα μέσα στον αρχαιολογικό χώρο, έδωσε πραγματική μάχη με τις φλόγες και έσωσε από ολική καταστροφή το μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΡΑΓΑΜΕΣΤΟΣ