Δοκιμάζονται πειραματικά σε τρεις ασθενείς με μελάνωμα
Σημαντικό βήμα στην πορεία δημιουργίας εξατομικευμένων εμβολίων κατά του καρκίνου αποτελεί η δοκιμή από ερευνητές στις ΗΠΑ τέτοιων εμβολίων σε τρεις ασθενείς με μελάνωμα, την πιο επιθετική μορφή του καρκίνου του δέρματος. Οι προκαταρκτικές κλινικές δοκιμές ασφαλείας έδειξαν ότι τα εμβόλια κατάφεραν να κινητοποιήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα των ασθενών.
Τα εμβόλια στοχεύουν στα ιδιαίτερα γενετικά σφάλματα που έχει ο οργανισμός κάθε ασθενούς, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για μια πιο προσωποποιημένη αντικαρκινική θεραπεία στο μέλλον. Οι ερευνητές σημειώνουν πάντως ότι η προσπάθεια βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο.
Το μελάνωμα συνήθως προκαλείται όταν η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία πυροδοτεί μεταλλάξεις στο DNA ενός ανθρώπου. Οι καρκινικοί όγκοι περιέχουν εκατοντάδες τυχαίες μεταλλάξεις, που είναι διαφορετικές για κάθε ασθενή. Οι εν λόγω μεταλλάξεις προκαλούν με τη σειρά τους μεταβολές σε πρωτεΐνες που εξέχουν ως «σημαίες» από την επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων. Με τη βοήθεια ενός αλγόριθμου ο υπολογιστής αναλύει το γενετικό «προφίλ» κάθε καρκινικού όγκου και αποφασίζει ποιες πρωτεΐνες (γνωστές και ως «νεοαντιγόνα») αποτελούν τον καταλληλότερο στόχο για κάθε ασθενή, προκειμένου να «πυροδοτηθεί» η πιο ισχυρή ανοσολογική αντίδραση στον οργανισμό.
Ο «στόχος»
Με βάση αυτή την απόφαση δημιουργείται ένα εμβόλιο που εντοπίζει και στοχεύει αυτές ακριβώς τις μεταλλαγμένες πρωτεΐνες.
Οι πρώτες δοκιμές στους τρεις ασθενείς, που είχαν ήδη κάνει θεραπεία με το φάρμακο ipilimumab, έδειξαν ότι το εμβόλιο, το οποίο χορηγήθηκε τρεις φορές σε διάστημα τεσσάρων μηνών, είναι ασφαλές και όντως έπειτα από περίπου δύο εβδομάδες ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα κατά των καρκινικών κυττάρων. Επόμενος στόχος είναι να διαπιστωθεί η θεραπευτική αποτελεσματικότητα του εμβολίου, κατά πόσο δηλαδή μπορεί πράγματι να συρρικνώσει ή και να εξαφανίσει τους όγκους. Αν η νέα προσέγγιση αποδειχτεί αποτελεσματική, όπως δείχνουν τουλάχιστον τα πρώτα στοιχεία, τότε θα ήταν χρήσιμη και σε άλλους καρκίνους, όπως των πνευμόνων, της ουροδόχου κύστης, του εντέρου και άλλων, που μερικές φορές εμφανίζουν πολλαπλές και ταχείες μεταλλάξεις.