Το πρώτο 10άρι στη γυμναστική από την Νάντια Κομανέτσι

Ήταν 18 Ιουλίου 1976 στο Μόντρεαλ στα προκριματικά της Γυμναστικής. Ένα μικρόσωμο κοριτσάκι από τη Ρουμανία εκτελεί την τέλεια άσκηση στους ασύμμετρους ζυγούς, το επαναλαμβάνει αργότερα και στη δοκό ισορροπίας.

• Από τον Άγγελο Μενδρινό

Χρονομέτρης των αγώνων είναι η Ωμεγα που στους φωτεινούς πίνακες των αποτελεσμάτων έχει προβλέψει έναν μόνο ακέραιο αριθμό, μετά υπάρχει υποδιαστολή και τα δύο δεκαδικά.

Έκπληκτοι οι θεατές αντικρύζουν να βαθμολογείται με 1,00! Φυσικά είναι «10».

Το κορίτσι είναι η Νάντια Κομανέτσι, 14 χρόνων και 8 μηνών τότε. Την ήξεραν μόνο οι ειδικοί της γυμναστικής αφού ήταν Πρωταθλήτρια Ευρώπης. Τώρα θα την γνώριζε όλος ο πλανήτης!

Επτά «δεκάρια» κέρδισε το ύψους 1μ.51 και βάρους 40 κιλών κοριτσάκι που στην ηλικία που οι συνομήλικές της έπαιζαν με τις κούκλες τους αυτή γινόταν σταρ.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, στη Μόσχα θα κυνηγούσε και πάλι το όνειρο, αλλά σε διαφορετικές συνθήκες. Η Κομανέτσι είχε βάλει τέλος στη κυριαρχία των Σοβιετικών στο αγώνισμα. Στη Μόσχα το κοινό δεν ήταν καθόλου φιλικό απέναντί της.

Η κόντρα δεν ήταν μόνο αθλητική, αλλά και πολιτική. Το καθεστώς Τσαουσέσκου στη Ρουμανία είχε χαράξει τον δικό του δρόμο. Οι Σοβιετικοί υπό τον Μπρέζνιεφ θεωρούσαν τους Ρουμάνους προδότες της κομμουνιστικής ιδέας. Σε κάθε προσπάθειά της αντί για θαυμασμό άκουγε την προτροπή «πέσε»!

Τελικά κέρδισε δύο χρυσά και ένα αργυρό. Κι ήταν κατόρθωμα.

Το καθεστώς στη Ρουμανία τη γέμισε διακρίσεις. Ήταν πια η βιτρίνα της χώρας στο εξωτερικό. Κι ως «περιουσιακό στοιχείο» του καθεστώτος έχασε την ελευθερία της.

Ο γιος του Ρουμάνου δικτάτορα, ο Νίκου δεν έκρυβε τη συμπάθειά του.

Το 1981 η ομοσπονδία την ειδοποίησε ότι θα συμμετείχε σε μια τουρνέ στις ΗΠΑ με τον προπονητή της Μπέλα Κάρολι, τον άνθρωπο που την είχε ανακαλύψει στα έξι χρόνια της. Μαζί και η γυναίκα του Μπέρτα, επίσης προπονήτρια.

Η τουρνέ δεν εξελίχτηκε καλά. Το ζεύγος Κάρολι ζήτησε πολιτικό άσυλο στις ΗΠΑ, η Νάντια επέμενε και γύρισε στην πατρίδα της. Νέες τιμές για την πίστη και τον πατριωτισμό της. Αυτά στη βιτρίνα, γιατί πίσω από τις τιμές ξεκίνησε η στενή παρακολούθηση από την περιβόητη «σεκιουριτάτε» την μυστική αστυνομία του καθεστώτος.

Λίγο πριν την πτώση του Τσαουσέσκου αποφασίζει να φύγει από τη χώρα. Την βοηθά ένας οικοδόμος ο Κονσταντίν Παναΐτ. Περνούν περπατώντας νύχτα τα σύνορα, φθάνουν στην Ουγγαρία κι από εκεί στις ΗΠΑ.

Έκπληκτοι οι Αμερικανοί είδαν το σεμνό και φοβισμένο κοριτσάκι να έχει έντονο μακιγιάζ, διχτυωτά καλσόν. Έμοιαζε περισσότερο με γυναίκα κακόφημου μπαρ παρά με αθλήτρια, έστω και τέως.

Η ίδια δικαιολογήθηκε αργότερα ότι ήταν απλά φοβισμένη κι ο φόβος της έβγαζε επιθετικότητα.

Σήμερα είναι παντρεμένη με τον επίσης Ολυμπιονίκη, αλλά Αμερικανό, Μπατ Κόνερ. Ζουν στο Νόρμαν της Οκλαχόμα και έχουν σχολή γυμναστικής. Έχουν ένα γιο, αλλά η Νάντια πέρα από το κοινωνικό της έργο επισκέπτεται τακτικά την πατρίδα της. Εκεί βρίσκεται αυτές τις μέρες.

Σήμερα όλα έχουν αλλάξει. Το όριο ηλικίας για συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες είναι τα 16 χρόνια. Ακόμα και η βαθμολογία είναι διαφορετική. Υπάρχει ο βαθμός δυσκολίας σε κάθε άσκηση και στη συνέχεια βαθμολογείται η εκτέλεση. Άρα δεν μπορεί να υπάρξει 14χρονη Ολυμπιονίκης, ούτε και βαθμός 10 (άριστα).

Αποσπάσματα από την αυτοβιογραφία της

* Κανένα ουράνιο δώρο δεν έπεσε στην ποδιά μου. Έβαζα στόχους. Άλλοτε τους πετύχαινα και άλλοτε όχι. H σκληρή δουλειά δεν υπάρχει περίπτωση να μη φέρει αποτέλεσμα. Αν έχεις κάποιο ταλέντο και δουλέψεις πολύ σκληρά, θα δώσεις στον εαυτό σου μία ευκαιρία να βγει κερδισμένος. Κι αν είσαι τυχερός θα κατακτήσεις τους στόχους σου. Πάνω από όλα πρέπει να νιώθεις τη δίψα να κάνεις κάτι απίστευτο.

* Σε όλους εμάς, τους αθλητές και τις αθλήτριες της γυμναστικής στις κομμουνιστικές χώρες, το άθλημα πρόσφερε περισσότερα από όσα θα μπορούσε ποτέ να μας στερήσει. Ήταν τόσο μικρό το χρονικό διάστημα που διετέλεσα αθλήτρια γυμναστικής κι όμως μου πρόσφερε τόσα πολλά. Τι κάνει ένα συνηθισμένο παιδί από τα έξι ως τα δεκαέξι που να είναι τόσο ανεκτίμητο; Αν δεν είχα υπάρξει αθλήτρια γυμναστικής, σήμερα δεν θα ήμουν παρά μία αποτυχημένη σαραντάρα. Ακόμα κι αν δεν είχα γίνει το νούμερο ένα στον τομέα μου και πάλι θα ήμουν κάτι παραπάνω από κάποιον που δεν είχε ποτέ του έναν στόχο, μία επιτυχία. Έκανα κάτι στη ζωή μου κι εκτός από όλα τα άλλα, έμαθα και μερικά πράγματα για τη δύναμη, την αποφασιστικότητα και την επιμονή.

* H προπόνηση, ειδικά για έναν αθλητή ή μία αθλήτρια πρώτης κλάσης, είναι γεμάτη επαναλήψεις που κάποιες φορές γίνονται βαρετές. Μπορεί επίσης να γίνει επώδυνη και εκνευριστική. Πρόκειται για μία ενασχόληση κατά το μεγαλύτερο μέρος της μοναχική. Όσο και αν σε υποστηρίζουν οικογένεια, φίλοι, και προπονητής, σε τελευταία ανάλυση είσαι αναγκασμένη να πετύχεις μόνη σου. Τα μόνα πράγματα που έχουν αξία και υπόσταση είναι εκείνα που βγαίνουν από την προσωπικότητα του ατόμου, από τον καθένα ξεχωριστά. H δύναμη που απαιτείται για να φτάσεις στην κορυφή και να παραμείνεις εκεί έρχεται μονάχα από μέσα σου. Αγαπώ τις προκλήσεις. Όσο πιο δύσκολες τόσο το καλύτερο. Μου αρέσει να μου λένε ότι κάτι είναι αδύνατο, γιατί πάντοτε θέλω να κάνω ό,τι δεν έχει καταφέρει ποτέ κανένας άλλος. Λαχταρώ να είμαι εκείνη που ανοίγει νέους δρόμους.

* Τι εννοείς, φίλη μου, όταν λες ότι το τίμημα που πλήρωσα για την επίτευξη των στόχων μου ήταν να θυσιάσω την παιδική μου ηλικία; Ποτέ δεν θεώρησα τη γυμναστική θυσία. H γυμναστική ποτέ δεν ήταν βάσανο για μένα. Ακόμα και όταν ήμουν παιδί ήξερα ότι ο καθένας κάνει κάτι για να ζήσει. Μπορεί να θυσιάζεις τον χρόνο σου ταξιδεύοντας για τη δουλειά σου ή να περνάς ατέλειωτες ώρες σε ένα γραφείο… και για ποιο λόγο; Ίσως για να φτιάξεις μία καλύτερη διαφήμιση για ένα απορρυπαντικό. Μπορεί να στέκεσαι στη γραμμή παραγωγής ενός εργοστασίου και να συναρμολογείς αυτοκίνητα ή να πουλάς ακίνητα. Γιατί όλα αυτά να είναι καλύτερα ή χειρότερα από αυτό που επέλεξα να κάνω εγώ στη ζωή μου; Είναι αλήθεια πως η ζωή είναι γεμάτη θυσίες, όμως εγώ αγαπούσα αυτό που έκανα, πράγμα που μάλλον δεν μπορεί να ισχυριστεί η πλειονότητα των ανθρώπων.

*Ήμουν ευτυχισμένη στο γυμναστήριο, ανάμεσα στις μυρωδιές των στρωμάτων και της μαγνησίας. Ένιωθα σαν στο σπίτι μου. Ποτέ μου δεν έπεσα θύμα κακομεταχείρισης ως παιδί. Στο πειραματικό σχολείο του Ονέστι είχαμε όλες τις ανέσεις. Το μόνο με το οποίο είχαμε να ασχοληθούμε ήταν η γυμναστική και κανείς δεν μας πίεσε ποτέ. Την ίδια εποχή οι άνθρωποι στη Ρουμανία πεινούσαν. Ίσως γι’ αυτό να βρίσκω τόσο αλλόκοτη τη σκέψη ότι τάχα θυσίασα την παιδική μου ηλικία.

H αυτοβιογραφία της Νάντια Κομανέτσι «Επιστολές σε μία νεαρή αθλήτρια» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τραυλός.

Άλλα γεγονότα τέτοια μέρα

64: Πυρκαγιά στη Ρώμη αποδίδεται στους Χριστιανούς από τον Αυτοκράτορα Νέρωνα κι αργότερα στον ίδιο τον Νέρωνα από τους Χριστιανούς!

1334: Μπαίνει ο θεμέλιος λίθος για την κατασκευή του καμπαναριό του καθεδρικού ναού της Φλωρεντίας που σχεδίασε ο Τζιότο.

1875: Η κυβέρνηση του Χαρίλαου Τρικούπη προκηρύσσει εκλογές που θα κρατήσουν μέχρι τις 21 Ιουλίου. Τις κερδίζει η αντιπολίτευση υπό τον Αλέξανδρο Κουμουνδούρο.

1918: Γεννιέται ο Νοτιοαφρικανός πολιτικός και αγωνιστικής Νέλσον Μαντέλα. Πέθανε το 2013.

1925: Εκδίδεται το βιβλίο του Αδόλφου Χίτλερ «Ο Αγών» μου.  Αποφασίζει ο αρχικός τίτλος του να είναι περισσότερο κατανοητός και κυκλοφορεί ως «4,5 Χρόνια Αγώνα Ενάντια στα Ψέματα, την Ηλιθιότητα και τη Δειλία».

1922: Με απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης κηρύσσεται η αυτονομία της Μικράς Ασίας μετά το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων για την υπογραφή της συμφωνίας ανακωχής μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας.

1936: Ξεκινά ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος. Στη διαρκειά του οι Γερμανοί που βοήθησαν τον στρατηγό των εθνικιστών Φράνκο είχαν την ευκαιρία να δοκιμάσουν τα νέα τους όπλα.

1943: Έλληνες αντιστασιακοί με καΐκια απελευθερώνουν 60 εξόριστους από τον Άη Στράτη τους οποίους και μεταφέρουν σε ακτή της Μακεδονίας.

1963: Συγκρούσεις με την αστυνομία στο κέντρο της Αθήνας στην οδό Σωκράτους με οικοδόμους. Είχε προηγηθεί συγκέντρωση και 24ωρη απεργία με αιτήματα την κατοχύρωση του δώρου των εορτών, τη μείωση του ορίου ηλικίας, του αριθμού των ενσήμων για τη συνταξιοδότηση και την καθιέρωση επτάωρης εργασίας με αύξηση ημερομισθίων κατά 30%.

1966: Γεννιέται στη Θεσσαλονίκη η ηθοποιός Ρένια Λουϊζίδου.

1969: Πόλεμος ξεσπά μεταξύ Ονδούρας και Ελ Σαλβαδόρ με αφορμή τον αγώνα μπαράζ των δύο ομάδων για την πρόκριση στην τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου στο Μεξικό. Οι δύο μικρές δημοκρατίες βρίσκονται σε χρόνια διαμάχη για την γραμμή των συνόρων τους και ο μεταξύ τους αγώνας γίνεται στο Στάδιο Αζτέκα 105.000 θέσεων, όπου διατίθενται μόνον 20.000 και χωρίζονται οι αντίπαλοι οπαδοί. Με τη λήξη της παράτασης, που βρίσκει το Ελ Σαλβαδόρ να προκρίνεται με 3-2, αεροπλάνα βομβαρδίζουν την Ονδούρα και στρατός εισβάλλει από τα σύνορα. Απολογισμός: 1.000 νεκροί αλλά και σύντομη αποκατάσταση της ειρήνης μετά από λίγες ημέρες

1977: Γεννιέται στην Αθήνα η ηθοποιός Πηνελόπη Αναστασοπούλου.

1989: Πεθαίνει στην Αθήνα η ηθοποιός Μαρίκα Νέζερ (83 χρ.)

1992: Γεννιέται στην Αθήνα ο μπασκετμπολίστας Θανάσης Αντετοκούνμπο.

1994: Από έκρηξη βόμβας στο εβραϊκό κέντρο στο Μπουένος Άιρες χάνουν τη ζωή τους 86 άτομα και τραυματίζονται πάνω από 300.

Διαβάστε ακόμη

ΜΟΝΟ ΣΤΗΝEspresso

COVER STORY

Το μυστικό της Μάρως Κοντού που αποκαλύφθηκε μετά τον θάνατό της

Πίσω από τη λάμψη της μεγάλης σταρ, τις αμέτρητες κινηματογραφικές επιτυχίες και τη σπουδαία πορεία της στο θέατρο κρυβόταν ένας άνθρωπος με σπάνια ευγένεια,…