Η πρώτη ελληνική υπερπαραγωγή με χιλιάδες κομπάρσους ξεκίνησε από δράμα για να καταλήξει κωμωδία

Ο ελληνικός κινηματογράφος το 1929 απλά… μπουσουλούσε. Ονειρευόταν απλά να σταθεί στα… πόδια του. Δύο ταινίες μεγάλου μήκους φυσικά βουβές είχαν γυριστεί κι όλες σε μια εποχή που δύο χρόνια νωρίτερα είχε ξεκινήσει ο ομιλών με τον «τραγουδιστή της τζαζ».

Κι όμως στην Ελλάδα ένας άνθρωπος του κινηματογράφου έγραψε ιστορία. Κατάφερε να πείσει τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο να γυρίσει μια «εθνική ταινία».

• Από τον Άγγελο Μενδρινό

Θέμα της η «Μαρία Πενταγιώτισσα», μόνο που πέρα από βουκολικό δράμα θα υπήρχε και έντονο το εθνικό στοιχείο με στόχο να προβληθεί και στις ΗΠΑ. Θα ήταν η πρώτη ταινία που φιλοδοξούσε να κάνει διεθνή καριέρα.

Φυσικά λεφτά – και τότε – δεν υπήρχαν για τον κινηματογράφο. Η κυβέρνηση λοιπόν για να στηρίξει την ταινία του διέθεσε αυτά που είχε. Στρατό και εγκαταστάσεις.

Κάπου 2.000 φαντάροι έγιναν κομπάρσοι για να αναβιώσουν φανταστικές μάχες με τους Τούρκους. Άνδρες της Προεδρικής Φρουράς έγιναν τα πρωτοπαλίκαρα Νταβέλη και του ανταγωνιστή του ληστή Λαμάρα που ερμήνευε ο Αιμίλιος Βεάκης (!).

Η ταινία προβλήθηκε στις αθηναϊκές αίθουσες τον Φεβρουάριο του ’29, αλλά από το καλοκαίρι του 1928 άρχισε μια μεγάλη καμπάνια μέσω των εφημερίδων.

Στην Ιππευτική Σχολή που στεγαζόταν στο Πεδίον του Άρεως τα στρατιωτικά άλογα τα ίππευσαν οι επίδοξες σταρ που θα ενσάρκωναν την Βασίλισσα Αμαλία. Εκεί έγιναν τα μαθήματα ιππασίας, αλλά και τσάμικου που έπρεπε να μάθουν οι υποψήφιες για να πάρουν τον ρόλο.

Η εφημερίδα «Πατρίς» έκανε ρεπορτάζ στις υποψήφιες. Τελικά τον ρόλο τον πήρε η Μαρίτσα Ανδρεάδου, ερασιτέχνης ηθοποιός, αλλά το ρεπορτάζ, δυστυχώς, δεν αναφέρει ονόματα των υποψηφίων για να δούμε εάν ήταν μέσα σε αυτές.

Η κρατική αρωγή δεν σταμάτησε εκεί. Οι αυθεντικοί χώροι, όπως το κτίριο της Παλαιάς Βουλής διατέθηκαν για τα γυρίσματα.

Και δεν σταμάτησαν εκεί. Ο Όθων που τον ερμήνευσε ο αξιωματικός της Προεδρικής Φρουράς Ηλίας Κακανάς φορούσε την αυθεντική στολή του Βαυαρού Βασιλιά, η Αμαλία όχι μόνο φόρεσε τη στολή που υπήρχε στο Εθνολογικό Μουσείο, αλλά χρησιμοποίησε και τα χαρτιά για να παίξει μια παρτίδα με τις φίλες της!

Κόπος, χρήματα, αλλά και προσδοκίες.

Η ταινία διαφημίστηκε ως η μεγαλύτερη σε μήκος ελληνική, γύρω στα 3,5 χλμ. Τότε έτσι μετρούσαν τις ταινίες με τα μέτρα του τελικού φιλμ κι όχι με τη διάρκεια ή την καλλιτεχνική αξία.

Για την πρωταγωνίστρια δεν έγινε… κάστινγκ. Τον ρόλο της Μαρίας Πενταγιώτισσας τον είχε εξασφαλισμένο η Φρίντα Πουπελίν ή Πουπελίνα εξελληνισμένα, την οποία διαφήμιζε ως πτυχιούχο Αμερικανίδα ηθοποιό.

Στην πρεμιέρα της ταινίας παρευρέθηκαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, τα περισσότερα μέλη του υπουργικού συμβουλίου για να δουν μια εθνική ταινία.

Ατυχώς παρακολούθησαν έναν αχταρμά από απίστευτα γεγονότα όπως την Μαρία να πολεμά στην εξέγερση της Ηπείρου το 1854, τον Μαρδά να ξεψυχά για πέντε λεπτά της ώρας προσφέροντας γέλιο στο κοινό αντί για δάκρυ και άλλα πολλά.

Καλλιτεχνικά μπορεί να μην έγραψε ιστορία, αλλά από μάνατζμεντ ήταν όχι απλά πρωτοπόρος, αλλά μέγας. Είχε δώσει έναν μικρό ρόλο στην κριτικό του κινηματογραφικού περιοδικού «Κινηματογραφικός Αστήρ»« εξασφαλίζοντας την διαφήμιση και το απυρόβλητο, ενώ χρόνια αργότερα, όταν ο ομιλών κινηματογράφος είχε καθιερωθεί πήγε στις ΗΠΑ για να ντουμπλάρει την βωβή ταινία.

Μόνο που οι φωνές ήταν δύο. Η δική του και της γυναίκα του που ήταν και πρωταγωνίστρια. Όλοι δηλαδή μιλούσαν με προφορά Μαδρά, που δεν μπορούσε να πει καθαρά και το «ρ» κι όλες σαν την σύζυγο του σκηνοθέτη που είχε ξενική προφορά! Κι αν το αποτέλεσμα ήταν κωμικό χωρίς φωνή, έγινε περισσότερο με φωνή. Πάντως η… μεταγλωτισμένη κόπια προβλήθηκε στην Νέα Υόρκη κι αν πιστέψουμε την ομογενειακή εφημερίδα «Εθνικός Κήρυξ» ενθουσίασε τους συμπατριώτες μας. Τόσο πολύ τους έλειπε η Ελλάδα…

* Στην κεντρική φωτογραφία ο Όθωνας και η Αμαλία παίζουν με την ίδια τράπουλα που έριχνε η πρώτη βασίλισσα της πασιέντζες της. Η τράπουλα και οι στολές των πρωταγωνιστών είναι ίσως τα μόνα στοιχεία που ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα σε όλην την ταινία.

Άλλα γεγονότα τέτοια μέρα

 1462: Οι Οθωμανοί του Μωάμεθ Β’ καταλαμβάνουν την Λέσβο που μέχρι τότε κατείχαν οι Γενουάτες (Γενοβέζοι) με ηγεμόνα τον Νικόλαο Γατελούζο. Εκτέλεσαν τους 300 Ιταλούς στρατιώτες που υπερασπίστηκαν το νησί και παρά τη συμφωνία παράδοσης εκτέλεσαν και τον Γατελούζο.

1821: Σουλιώτες με αρχηγούς τους Γ.Δράκο και Αγα Μουχουρδάρη, αποκόπτουν στη θέση Πέντε Πηγάδια την εμπροσθοφυλακή του Μουσταφά Πασά. Οι Τούρκοι χάνουν εκατό άνδρες, άλλοι τόσοι αιχμαλωτίζονται και εξακόσιοι τρέπονται σε φυγή.

1904: Στο Μοναστήρι κομιτατζήδες σκοτώνουν σε ενέδρα τον Θόδωρο Μόδη, από τα κύρια μέλη της «Επιτροπής Αμυνας Μοναστηρίου».

1919: Δικάζονται στο Στρατοδικείο ο πρώην αρχηγός  του Επιτελείου Βίκτωρ Δουσμάνης και οι επιτελείς Εξαδάκτυλος, Μεταξάς και άλλοι κατηγορούμενοι για εσχάτη προδοσία.

1919: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της εφημερίδας «Η Καθημερινή».

1928: Κλείνουν οριστικά οι φυλακές στο Παλαμίδι του Ναυπλίου.

1929: Κυπριακή αντιπροσωπεία στο Λονδίνο ζητά από την Αγγλική κυβέρνηση την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.

1935: Με τους «νόμους της Νυρεμβέργης» οι Εβραίοι στερούνται την Γερμανική υπηκοότητα, τους απαγορεύονται οι γάμοι με Γερμανούς ή Γερμανίδες στους οποίους απαγορεύεται ακόμα και η επίσκεψη στα σπίτια τους. Η σβάστικα γίνεται η επίσημη σημαία της χώρας.

1940: Για πρώτη φορά λειτουργεί το σύστημα Radio Delection and Ranging στην Αγγλία. Εντόπισε 250 Γερμανικά αεροπλάνα που εποχειρούσαν αιφνιδιαστική επίθεση. Τα απώθησαν και κατέρριψε 60 από αυτά αφού τα μαχητικά της RAF τους περίμεναν στον αέρα! Το νέο σύστημα ονομάστηκε radar και η Γερμανική επιχείρηση «θαλάσσιος λέων» που στόχο είχε την κατάληψη της Αγγλίας από τα Γερμανικά στρατεύματα ματαιώθηκε.

1960: Στη Σπηλιά των Πετραλώνων της Χαλκιδικής εντοπίζεται κρανίο γυναίκας που έζησε την παλαιολιθική εποχή. Η χρονολόγηση του κρανίου διχάζει τους ειδικούς.

1967: Ο ακαδημαϊκός Σπυρίδων Μαρινάτος ανακαλύπτει στην Σαντορίνη στη διάρκεια ανασκαφών ανάκτορο της Μινωικής εποχής με σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα.

1967: Η κυβέρνηση αποφασίζει να δώσει σύνταξη στους λογοτέχνες στα 65 χρόνια και να έχουν υγειονομική περίθαλμψη.

1974: Ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας Μπουλιέν Ετσεβίτ θέτει θέμα συνεκμετάλλευσης του Αιγαίου με την Ελλάδα.

1982: Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ συναντιέται με τον Παλαιστίνιο ηγέτη Γεσέρ Αραφάτ παρά τις διαμαρτυρίες των Ισραηλινών.

1982: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της παναμερικανικής εφημερίδας USA Today.

1982: Αεροσκάφος της Πολεμικής Αεροπορίας συντρίβεται σε κατοικημένη περιοχή της Λάρισας. Σκοτώνονται τρεις πολίτες από τα συντρίμμια του.

1987: Χάκερ των γερμανικών κομπιούτερ, γνωστοί ως «κλαμπ κομπιούτερ χάος» ανακοινώνουν ότι μπήκαν στους υπολογιστές της ΝΑΣΑ και «φύτευσαν» ένα πρόγραμμα με την ονομασία «Δούρειος Ίππος».

1989: Κατατίθεται στη Βουλή το πόρισμα της προανακριτικής επιτροπής για το Σκάνδαλο Κοσκωτά. Σύμφωνα με αυτό βασικός υπεύθυνος ήταν ο πρώην πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου.

1995: Από έκρηξη βόμβας στο γήπεδο της Σαχτάρ στο Ντόνετσκ της Ουκρανίας σκοτώνονται ο πρόεδρος της ομάδα και πέντε ακόμα άτομα.

1998: Εγκρίνεται η κυκλοφορία στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης του φαρμάκου κατά της ανδρικής ανικανότητας «Βιάγκρα».

2001: Στον Ιερό Ναό της Ανάστασης στα Ιεροσόλυμα γίνεται η τελετή ενθρόνισης του νέου Πατριάρχη Ειρηναίου.

2008: Η Αμερικανική επενδυτική εταιρεία Lehman Brothers που ιδρύθηκε το 1850 υποβάλει αίτηση πτώχευσης. Πρόκειται για την μεγαλύτερη πτώχευση στην ιστορία της αμερικανικής οικονομίας.

Γεννήσεις

1254: Μάρκο Πόλο, Βενετός εξερευνητής. Πέθανε στις 8 Ιανουαρίου 1324.

1890: Αγκάθα Κρίστι, Αγγλίδα μυθιστοριογράφος που ειδικεύτηκε στις αστυνομικές ιστορίες. Διάσημος ήρωάς της ο Ηρακλής Πουαρό. Πέθανε στις 12 Ιανουαρίου 1976.

1909: Δήμος Σταρένιος, ηθοποιός που έγινε γνωστός για τους ρόλους κακού και τσιγγούνη στο σινεμά και στο θέατρο. Διάσημη η ατάκα του «οι Γερμανοί είναι φίλοι μας». Πέθανε στις 23 Οκτωβρίου 1983.

1946: Όλιβερ Στόουν, Αμερικανός σκηνοθέτης. Στον στρατό υπηρέτησε στο Βιετνάμ όπου τραυματίστηκε δύο φορές κι έδειξε ανδρεία που αποτυπώθηκε στο μπρούτζινο αστέρι με το οποίο τιμήθηκε. Στη συνέχεια σπούδασε κινηματογράφο κι εξελίχτηκε σε έναν από τους πιο πετυχημένους σκηνοθέτες, όχι μόνο στη μυθοπλασία, αλλά και στο ντοκιμαντέρ.

1946: Τόμι Λι Τζόουνς, Αμερικανός ηθοποιός και σκηνοθέτης. Το 1993 τιμήθηκε με το όσκαρ β’ ανδρικού ρόλου για την ερμηνεία του στην κινηματογραφική εκδοχή του σήριαλ «Ο φυγάς».

1946: Σταύρος Τζιωρτζής, αθλητής στίβου. Εκπροσώπησε την Ελλάδα σε Ολυμπιακούς Αγώνες, Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα και Βαλκανικούς Αγώνες. Γνωστός για το μαχητικό του πνεύμα.

1956: Ναταλία Τσαλίκη, ηθοποιός, απόφοιτος της δραματικής σχολής του Εθνικού και σύζυγος του Γιάννη Μπέζου.

1984: Πρίγκιπας Χάρι, μικρότερος γιος του Βασιλιά Κάρολου και της πριγκίπισσας Νταϊάνα. Τον Ιανουάριο του 2000 ανακοίνωσε ότι με τη σύζυγό του Ρέιτσελ Μέγκαν Μαρκλ παραιτούνται των βασιλικών του προνομίων για να ακολουθήσουν ιδιωτική ζωή.

Θάνατοι

1936: Αλέξανδρος Ζαΐμης (80 χρ.), τραπεζίτης και πολιτικός. Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας (1929-35), οκτώ φορές πρωθυπουργός, Πρόεδρος της Βουλής και της Γερουσίας, Ύπατος Αρμοστής Κρήτης (1906-08) μέχρι την ενσωμάτωσή της με την Ελλάδα.

1938: Γιαννούλης Χαλεπάς (87 χρ.), γλύπτης από τους κορυφαίους της εποχής του. Η ζωή του μοιράστηκε μεταξύ θριάμβου και τρέλας αφού για χρόνια υπήρξε τρόφιμος ψυχιατρείου.

1997: Ηρώ Κανάκη (52 χρ.), ζωγράφος και χαράκτρια, από τις πιο επιδραστικές της γενιάς της. Συνδύαζε την καλλιτεχνική αναζήτηση με την κοινωνικοπολιτική διάσταση που έδινε στα έργα της.

2006: Οριάνα Φαλάτσι (77 χρ.), Ιταλίδα δημοσιογράφος, πολεμική ανταποκρίτρια και συγγραφέας. Υπήρξε σύντροφος του Αλέκου Παναγούλη. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του μεταστράφηκε σε ακροδεξιές θέσεις.

2008: Σταύρος Παράβας (73 χρ.), ηθοποιός. Συμμετείχε σε περισσότερες από 50 ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου και διακρίθηκε στην επιθεώρηση.

2008: Ρίτσαρντ Ράιτ (65 χρ.), Άγγλος μουσικός και συνθέτης, από ιδρυτικά μέλη των Pink Floyd.

Διαβάστε ακόμη

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ

SHOWBIZ

Αποκλειστικό: Συντετριμμένη η οικογένεια του Γιώργου Μαζωνάκη συγκεντρώθηκε σε ταβέρνα μετά την κηδεία

Tο espressonews.gr συνάντησε τους δικούς του ανθρώπους στο εστιατόριο «Ψαράδες» στο Παλαιό Φάληρο