Xοληστερόλη: Η νέα θεραπεία που αλλάζει τα δεδομένα

Μία μόνο ενδοφλέβια χορήγηση μιας πειραματικής γονιδιακής θεραπείας κατάφερε να μειώσει σημαντικά την LDL χοληστερόλη, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην αντιμετώπιση της υψηλής χοληστερόλης.

Ο λόγος για το VERVE-102, μια θεραπεία που έχει σχεδιαστεί ώστε να απενεργοποιεί το γονίδιο PCSK9 στα κύτταρα του ήπατος. Στην υψηλότερη δόση που εξετάστηκε, η LDL, γνωστή και ως «κακή» χοληστερόλη, μειώθηκε κατά μέσο όρο 62%, ενώ η συγκεκριμένη επίδραση φάνηκε να διατηρείται για τουλάχιστον έναν χρόνο σε ορισμένους από τους συμμετέχοντες.

Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο New England Journal of Medicine, ωστόσο πρόκειται ακόμη για μια μικρή μελέτη πρώιμου σταδίου. Αυτό σημαίνει ότι τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, αλλά δεν αρκούν για να θεωρηθεί η θεραπεία έτοιμη να αντικαταστήσει τις υπάρχουσες αγωγές.

Τι έδειξε η πρώτη μελέτη

Στην ανοιχτή κλινική μελέτη φάσης 1 συμμετείχαν 35 ενήλικες με ετερόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιμία ή πρόωρη στεφανιαία νόσο.

Οι συμμετέχοντες έλαβαν μία ενδοφλέβια έγχυση VERVE-102, με τις δόσεις να κυμαίνονται από 0,3 έως 1,0 mg/kg.

Στην υψηλότερη δόση, η δραστηριότητα της PCSK9 μειώθηκε κατά 88%, ενώ η LDL χοληστερόλη παρουσίασε μέση μείωση 62%, δηλαδή περίπου 78 mg/dL.

Ακόμη πιο σημαντικό θεωρείται το γεγονός ότι από τους 15 συμμετέχοντες που είχαν παρακολουθηθεί για τουλάχιστον έναν χρόνο, η μείωση της LDL φάνηκε να παραμένει.

Γιατί μία ένεση μπορεί να έχει τόσο μεγάλη διάρκεια

Το VERVE-102 χρησιμοποιεί μια τεχνική που ονομάζεται base editing, δηλαδή επεξεργασία βάσης. Πρόκειται για μορφή γονιδιακής επεξεργασίας που επιτρέπει την αλλαγή ενός συγκεκριμένου «γράμματος» του DNA χωρίς να απαιτείται κόψιμο και των δύο ελίκων του.

Η θεραπεία μεταφέρεται στα κύτταρα του ήπατος μέσω λιπιδικών νανοσωματιδίων. Εκεί στοχεύει το γονίδιο PCSK9.

Η PCSK9 περιορίζει φυσιολογικά τον αριθμό των υποδοχέων LDL στο ήπαρ. Όταν η δράση της μειώνεται, περισσότεροι υποδοχείς παραμένουν διαθέσιμοι για να απομακρύνουν την LDL από το αίμα.

Η λογική της θεραπείας είναι επομένως διαφορετική από εκείνη ενός φαρμάκου που λαμβάνεται επανειλημμένα: επιδιώκει μια μακροχρόνια αλλαγή στη λειτουργία ενός συγκεκριμένου γονιδίου.

Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ακόμη «θεραπεία για όλους»

Παρά τα εντυπωσιακά ποσοστά, οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτείται πολύ μεγαλύτερη και μακροχρόνια έρευνα.

Στη μελέτη δεν καταγράφηκαν τοξικές επιδράσεις που να περιορίζουν τη δόση, ενώ παρατηρήθηκαν κυρίως ήπιες έως μέτριες αντιδράσεις που σχετίζονταν με την έγχυση και παροδικές αυξήσεις του ηπατικού ενζύμου ALT.

Το μικρό δείγμα, όμως, δεν επιτρέπει να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες ή για πιθανούς κινδύνους που μπορεί να εμφανιστούν μετά από πολλά χρόνια.

Διαβάστε ακόμη

COVER STORY

Ανθή Βούλγαρη: Δείτε τι υποστήριξε ο σύζυγός της μετά τη σύλληψή του

Σοκ προκαλεί ακόμα ένα φερόμενο περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας, με πρωταγωνίστρια αυτή τη φορά τη γνωστή παρουσιάστρια και δημοσιογράφο Ανθή Βούλγαρη, καθώς ένας άγριος καβγάς…