Η Finos Film η εταιρεία που ίδρυσε ο Φιλοποίμην Φίνος προσέφερε πολλά στον ελληνικό κινηματογράφο, αλλά ένα φιλμ που γύρισε, το οποίο δεν ήταν ούτε κωμωδία, ούτε δράμα, αλλά επίκαιρα εποχής είναι το σημαντικότερο κειμήλιο, παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
- Από τον Άγγελο Μενδρινό
Είναι το φιλμ για τα Επίκαιρα που έδειχναν οι κινηματογράφοι πριν και μετά τον πόλεμο μαζί με τις κινηματογραφικές ταινίες. Ήταν κάτι σαν τα δελτία ειδήσεων της σημερινής τηλεόρασης που φυσικά τότε δεν υπήρχε.
Ο Φίνος κατέγραψε τις σκηνές της απελευθέρωσης στις 12 Οκτωβρίου 1944 όταν οι Γερμανοί έφυγαν από την Ελλάδα. Ο κόσμος ξεχύθηκε στους δρόμους. Άνθρωποι εξαντλημένοι από τις κακουχίες, που είχαν χάσει δικούς είτε από την πείνα είτε από την εκδικητική μανία των κατακτητών.
Δεν περιορίστηκε ο Πατριάρχης του ελληνικού σινεμά να δημιουργήσει ένα φιλμ με εικόνες, αλλά μέσα σε 11’ έδωσε όλο το κλίμα της εποχής. Οι επίσημες τελετές στο κέντρο της πρωτεύουσας, αλλά και οι άλλες, οι ανεπίσημες στις συνοικίες με τους αντάρτες που σήκωσαν το βάρος της αντίστασης.
Δυστυχώς αυτά τα επίκαιρα δεν προβλήθηκαν ποτέ. Μεσολάβησαν τα Δεκεμβριανά και στη συνέχεια το να δείξει κάποιους αντάρτες του ΕΑΜ ήταν απαγορευμένο.
Στα χρόνια που ακολούθησαν κάποια πλάνα της ταινίας προβλήθηκαν κατά κόρον στην τηλεόραση. Ήταν τα ανώδυνα, αυτά που εξυπηρετούσαν το αφήγημα των μεταπολεμικών χρόνων.
Αξίζει να δούμε πόσο διαφορετικά παρουσίασαν εκείνη την μέρα τα αγγλικά επίκαιρα που προβλήθηκαν στους κινηματογράφους σε όλον τον κόσμο.
Η οικογένεια Φίνου είχε πληρώσει βαρύ τίμημα στην Κατοχή. Είχε συλληφθεί από τους Γερμανούς κι ο ίδιος ο Φιλιποίμην μαζί με τον πατέρα του Γιάννη ο οποίος εκτελέστηκε λίγο πριν την Απελευθέρωση, στις 21 Ιουλίου 1944.
Τα αίτια της σύλληψης δεν είναι ξεκάθαρα. Λέγεται ότι οι Γερμανοί αναζητούσαν τα φιλμ που γύρισε στην Αλβανία με τις μάχες του στρατού εναντίον των Ιταλών. Μα γιατί να περιμένουν τόσα χρόνια, όταν μάλιστα οι σύμμαχοί τους είχαν παραδοθεί;
Το πιθανότερο είναι ότι απλά αναζητούσαν χρήματα. Όταν πια ο πόλεμος έδειχνε ότι καταλήγει σε βάρος τους, οι κατακτητές και κυρίως οι Έλληνες συνεργάτες τους είχαν εντείνει το πλιάτσικο. Προσπαθούσαν να συσσωρεύσουν χρήματα για τη διαφυγή τους. Ο Γιάννης Φίνος ήταν πλούσιος. Το επάγγελμά του ήταν γιατρός, αλλά διέθετε κινηματογραφικές αίθουσες από τα χρόνια πριν τον πόλεμο. Δικό του ήταν το Αλκαζάρ απέναντι από τον σταθμό Λαρίσης. Το πιθανότερο είναι να ζητούσαν χρήματα για την απελευθέρωσή του ή να εντοπίσουν κρυμμένες λίρες στο σπίτι του. Μόνο που χρήματα δεν υπήρχαν. Είχαν επενδυθεί στην ταινία Η φωνή της Καρδιάς το 1943 την πρώτη ταινία της Φίνος Φιλμ που ιδρύθηκε μέσα στην κατοχή.
Άλλα γεγονότα τέτοια μέρα
1492: Ο Χριστόφορος Κολόμβος ανακαλύπτει την Αμερική, αποβιβάζεται στις σημερινές Μπαχάμες, αλλά πίστευε ότι βρήκε το δρόμο προς τις Ινδίες. Δεν έμαθε ποτέ τι ανακάλυψε.
1862: Ο Όθων και η Αμαλία φεύγουν από την Ελλάδα, η πρώτη Μοναρχία παίρνει τέλος.
1692: Με επιστολή του κυβερνήτη Μασαχουσέτης Ουίλιαμ Φιπς σταματούν οι δίκες για τις μάγισσες του Σάλεμ.
1913: Ο Ελληνικός Στρατός απελευθερώνει την Φιλιππιάδα και την Κιάφα που κατείχαν οι Οθωμανοί.
1914: Η Βουλγαρία κηρύσσει τον πόλεμο κατά της Σερβίας μετέχοντας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
1915: Η Αγγλίδα νοσοκόμα Έντιθ Κάβελ εκτελείται από τους Γερμανούς επειδή βοήθησε στρατιώτες της ΑΝΤΑΤ να διαφύγουν από το Βέλγιο.
1920 (παλαιό ημερολόγιο): Από επιπλοκές που του δημιούργησε δάγκωμα πιθήκου πεθαίνει ο Βασιλιάς Αλέξανδρος Α’.
1933: Οι στρατιωτικές φυλακές στο Αλκατράζ περιέρχονται στο υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ.
1953: Η ελληνική κυβέρνηση υπό τον Αλέξανδρο Παπάγο υπογράφει την πρώτη ελληνοαμερικάνικη συμφωνία για τις στρατιωτικές βάσεις στο πλαίσιο της συνθήκης του Βόρειου Ατλαντικού.
1960: Ο Νικήτα Χρουτσόφ χτυπά το παπούτσι του στο έδρανο στη διάρκεια της ΓΣ του ΟΗΕ κι αποκαλεί τον ομιλητή, έναν Φιλιππινέζο διπλωμάτη, λακέ του ιμπεριαλισμού επειδή υποστήριξε ότι «η ΕΣΣΔ θέλει με μη νόμιμες διαδικασίες να καταβροχθίσει την Ανατολική Ευρώπη». Ο Σοβιετικός ηγέτης ξανάβαλε το παπούτσι του όταν ανέβηκε στο βήμα ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ.
1960: Στην Ιαπωνία οι τηλεθεατές παρακολουθούν σε ζωντανή μετάδοση την δολοφονία του αρχηγού του σοσιαλιστικού κόμματος Ινεγίρο Ασανούμα. Μαχαιρώνεται στη διάρκεια ομιλίας του που μεταδίδει η τηλεόραση.
1964: Η Σοβιετική Ένωση εκτοξεύει σε τροχιά γύρω από τη Γη το «Βόσχοντ-1» το πρώτο διαστημόπλοιο που μεταφέρει πολυάριθμο πλήρωμα.
1967: Αεροπλάνο των Κυπριακών Αερογραμμών με 59 επιβάτες και επταμελές πλήρωμα συντρίβεται κοντά στο Καστελόριζο.
1970: Είκοσι Αθηναίοι καταθέτουν αίτηση ίδρυσης Σωματείου Ταλαιπωρημένων Συζύγων στο Πρωτοδικείο.
1972: Αεροπλάνο στο οποίο επιβαίνει μια ερασιτεχνική ομάδα ράγκμπι από το Μοντεβιδέο της Ουρουγουάης στο Σαντιάγκο της Χιλής πέφτει στις Ανδεις. Για οκτώ μέρες τα συνεργεία διάσωσης δεν είχαν βρει ίχνος του. Δέκα βδομάδες αργότερα ένας κτηνοτρόφος είχε δύο άνδρες να του νεύουν από την απέναντι όχθη ενός χειμάρρου. Οι 29 από τους 45 επιβάτες του αεροπλάνου είχαν σωθεί, αλλά για να επιζήσουν αναγκάστηκαν να τρώνε τις σάρκες των σκοτωμένων επιβατών. Η ιστορία τους έγινε μυθιστόρημα κι αργότερα ταινία με τίτλο «Alive» (1993).
1989: Το εφετείο της Σουηδίας απελευθερώνει τον Κρίστερ Πέτερσον που είχε καταδικαστεί σε ισόβια για την δολοφονία του πρωθυπουργού της χώρας Όλαφ Πάλμε.
1990: Ο Γερμανός πολιτικός Βόλφκανγκ Σόιμπλε, υποψήφιος για την προεδρία του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος πέφτει θύμα απόπειρας δολοφονίας από τον Ντίτερ Κάουφμαν. Γλιτώνει τη ζωή του, αλλά υποχρεώνεται να περάσει το υπόλοιπό της σε αναπηρικό καροτσάκι.
1992: Σεισμός 5,9 Ρίχτερ χτυπά στο Κάιρο. Οι νεκροί έφθασαν τους 552 και οι τραυματίες ξεπέρασαν τις 10.000.
1998: Το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής – Φυσιολογίας απονέμεται από κοινού στους Αμερικανούς Ρόμπερτ Φούργκοτ, Φέριντ Μούραντ και Λουίς Ιγκνάρο για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με το οξείδιο του αζώτου ως σημαντικού μορίου του κυκλοφοριακού συστήματος.
1999: Ο στρατηγός Μουσάραφ αναλαμβάνει την εξουσία στο Πακιστάν ανατρέποντας την εκλεγμένη κυβέρνηση του Ναουάζ Σαρίφ.
2000: Ένα μονοκινητήριο αεροσκάφος γεμάτο εκρηκτικά εμβολίζει το πολεμικό «USS Cole» στην Υεμένη. Νεκροί είναι 17 Αμερικανοί ναύτες.
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή και διαβάστε πρώτοι τις ειδήσεις στο κινητό σας.
Η μέρα που η Αλίκη τα έβαψε… μαύρα
Η 11η Οκτωβρίου 1962 για το θέατρο ήταν μια μεγάλη στιγμή. Η Αλίκη Βουγιουκλάκη γινόταν...
Πως η Αθήνα γλίτωσε την απόλυτη καταστροφή
Το 1944 η Αθήνα ήταν μια δυστυχισμένη πόλη που ζούσε με το όνειρο της Απελευθέρωσης....
Ο ελληνικός γάμος της Εντίθ Πιαφ με παπά και με κουμπάρο
Στο Παρίσι υπάρχει ο ελληνορθόδοξος Ναός του Αγίου Παύλου. Εκείνη τη μέρα, στις 9 Οκτωβρίου...
Τα… παιχνίδια της μοίρας με τον άνθρωπο που εκτέλεσε τον Τσε Γκεβάρα
Υπάρχει μια φωτογραφία, αυτή που βλέπετε. Είναι η τελευταία φωτογραφία του Τσε Γκεβάρα εν ζωή....
2023-2026: Τρία χρόνια ο κόσμος άνω – κάτω
Στις 6.30 το πρωί, τέτοια μέρα, στις 7 Οκτωβρίου 2023, ο κόσμος άλλαξε για πάντα....
Η διαταγή που έσωσε τη ζωή 538 ανθρώπων στο ναυάγιο της Φαλκονέρας
Η τραγωδία από τη σωτηρία απέχουν ελάχιστα, όσο χρειάζεται να ειπωθούν λίγες λέξεις, μια εντολή...
Το μυστήριο με τους 74 ανθρώπους που πίστευαν ότι δεν πεθαίνουν, αλλά πηγαίνουν στον Σείριο!
Μέχρι τις 5 Οκτωβρίου του 1994 πολλοί πίστευαν ότι η Ελβετία, ως χώρα, λειτουργεί τόσο...
1944: Η Πάτρα ελεύθερη – Τα άγνωστα φιλμ με το πλήθος να υποδέχεται αντάρτες και Βρετανούς
Η Πάτρα έχει την τιμή να είναι η πρώτη μεγάλη ελληνική πόλη που απελευθερώθηκε από...