Τα ελληνικά νησιά του Χόλιγουντ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Κέρκυρα και Ύδρα εμπνέουν εδώ και χρόνια τους κορυφαίους κινηματογραφικούς παραγωγούς

Μπορεί αυτή τη στιγμή τα βλέμματα να είναι στραμμένα στη Μύκονο, όπου γίνονται τα γυρίσματα του νέου κύκλου επεισοδίων της σειράς «Emily in Paris», ωστόσο το προηγούμενο διάστημα στα εγχώρια και τα διεθνή media πρωταγωνιστούσαν δύο άλλα, πανέμορφα ελληνικά νησιά. Ο λόγος για την Υδρα, όπου πραγματοποιήθηκαν τα γυρίσματα της ταινίας «The Riders» με πρωταγωνιστή τον Μπραντ Πιτ, και την Κέρκυρα, όπου ακολούθησαν χολιγουντιανές λήψεις με τους Ντάνιελ Κρεγκ και Κίλιαν Μέρφι για ένα νέο φιλμ της Paramount με σκηνοθέτη τον Ντάμιεν Σαζέλ.

Το ελληνικό καλοκαίρι ανέκαθεν ασκούσε ιδιαίτερη γοητεία στον κινηματογράφο. Ομως, αυτά τα δύο νησιά κατάφεραν να μετατραπούν σε κάτι περισσότερο από όμορφα τοπία – έγιναν κινηματογραφικοί προορισμοί με ιστορία, που συνεχίζουν εδώ και δεκαετίες να εμπνέουν δημιουργούς από όλο τον κόσμο.

Κέρκυρα: Από την πριγκίπισσα Σίσσυ στον 007

Η Κέρκυρα μόνο άγνωστη δεν είναι στη μεγάλη οθόνη. Το ιδιαίτερο φως της, η βενετσιάνικη αρχιτεκτονική της πόλης και το καταπράσινο τοπίο της έχουν λειτουργήσει επανειλημμένα ως φυσικό σκηνικό για ευρωπαϊκές παραγωγές, για ταινίες της «χρυσής» εποχής του ελληνικού κινηματογράφου, αλλά και για πιο σύγχρονα, ανεξάρτητα φιλμ.

Μία από τις πρώτες μεγάλες κινηματογραφικές αναφορές στο νησί εμφανίζεται ήδη από το 1957 με τo φιλμ «Σίσσυ: Η πονεμένη αυτοκράτειρα» του Ερνστ Μαρίσκα. Αν και η ταινία συνέβαλε στη δημιουργία μιας ρομαντικής εικόνας της Κέρκυρας, η πρωταγωνίστριά της Ρόμι Σνάιντερ, που καθιερώθηκε διεθνώς μέσα από τον ρόλο της αυτοκράτειρας, δεν βρέθηκε ποτέ στο νησί. Τα γυρίσματα έγιναν σε ιταλικά τοπία, που απλώς θύμιζαν την ιονική φύση. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1968, η Κέρκυρα εμφανίζεται πιο άμεσα στο πανί, στην ελληνοσουηδική συμπαραγωγή «Επιχείρησις Απόλλων» του Γιώργου Σκαλενάκη.

Το φιλμ, ένα μελαγχολικό ρομάντζο με φόντο το ελληνικό καλοκαίρι, αφηγείται την ιστορία ενός γοητευτικού Γερμανού πρίγκιπα που επισκέπτεται την Ελλάδα και ερωτεύεται μια Ελληνίδα ξεναγό. Τους ρόλους κρατούν ο Τόμας Φριτς και η Ελενα Ναθαναήλ, ενώ η ταινία ταξίδεψε σε σημαντικές αγορές του εξωτερικού, από τη Γαλλία μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, η παραγωγή που χάρισε στο νησί τη μεγαλύτερη διεθνή κινηματογραφική προβολή παραμένει το «Για τα μάτια σου μόνο», η δωδέκατη ταινία της σειράς «Τζέιμς Μποντ», που κυκλοφόρησε το 1981, με τον Ρότζερ Μουρ στον ρόλο του διάσημου πράκτορα. Ο σκηνοθέτης Τζον Γκλεν αξιοποίησε την Κέρκυρα όχι απλώς για ορισμένα εξωτερικά πλάνα, αλλά και για σημαντικό μέρος της δράσης. Ο φακός περιηγήθηκε στην πόλη της Κέρκυρας, στο Παλαιό Φρούριο, στο Αχίλλειο, στο Καλάμι και στη Βίλα Σίλβα στο Κανόνι, δημιουργώντας μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά κινηματογραφικά «καρέ» του νησιού.

Για τους πιο απαιτητικούς σινεφίλ, πάντως, η Κέρκυρα έχει και μια άλλη, λιγότερο προβεβλημένη αλλά εξίσου ενδιαφέρουσα κινηματογραφική παρουσία. Στο «Fedora» (1978), ο θρυλικός Μπίλι Γουάιλντερ -δημιουργός εμβληματικών έργων, όπως το «Μερικοί το προτιμούν καυτό»- αφηγείται την

ιστορία μιας μυστηριώδους σταρ του σινεμά, που ζει απομονωμένη στο νησί. Ο ρόλος είχε αρχικά προταθεί στη Μάρλεν Ντίτριχ, η οποία αρνήθηκε, και τελικά τον ανέλαβε η Μαρτ Κέλερ. Αν και η ταινία δεν γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία στην εποχή της, αργότερα απέκτησε φανατικό κοινό.

Η Κέρκυρα δεν έλειψε και από ευρωπαϊκές παραγωγές της δεκαετίας του ’70. Στους «Διαρρήκτες» του Ανρί Βερνέιγ, το 1971, με πρωταγωνιστή τον Ζαν-Πολ Μπελμοντό, το νησί γίνεται σκηνικό μιας περιπέτειας που γνώρισε τεράστια εμπορική επιτυχία.

Παράλληλα, το νησί έχει καταγραφεί και μέσα από το βλέμμα του ελληνικού κινηματογράφου. Από το «Ραντεβού στην Κέρκυρα» (1960) με την Τζένη Καρέζη και τον Αλέκο Αλεξανδράκη και το φιλμ «Η αρχόντισσα και ο αλήτης» (1968) με το δίδυμο Βουγιουκλάκη – Παπαμιχαήλ μέχρι την «Κόμισσα της Κέρκυρας» με την αλησμόνητη Ρένα Βλαχοπούλου, το νησί των Φαιάκων αποτέλεσε ιδανικό φόντο για τις λαμπερές ρομαντικές ιστορίες της εποχής. Ακόμα και σε μεταγενέστερα χρόνια, ταινίες όπως «Η χορωδία του Χαρίτωνα» (2005) του Γρηγόρη Καραντινάκη και το «Σκλάβοι στα δεσμά τους» (2008) του Τώνη Λυκουρέση συνέχισαν να αξιοποιούν τη γοητεία του νησιού. Ακολούθησε το τρίτο μέρος του «Γάμος αλά ελληνικά» με τη Νία Βαρντάλος το 2023, αλλά και ο κινηματογραφικός «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή.

Αλέκος Αλεξανδράκης και Ρένα Βλαχοπούλου στην «Κόμισσα της Κέρκυρας»

Τώρα είναι η σειρά του Ντάμιεν Σαζέλ να καταγράψει με τον φακό του πλάνα του πρώην πράκτορα 007 Ντάνιελ Κρεγκ με φόντο το ιόνιο τοπίο.

Ύδρα: Από τη Σοφία Λόρεν στον Μπραντ Πιτ

Στο λιμάνι της Ύδρας, το φως πέφτει πάντα με έναν τρόπο που μοιάζει έτοιμος για γύρισμα. Τα πέτρινα σπίτια κατεβαίνουν ως τη θάλασσα, τα γαϊδουράκια διασχίζουν τα στενά και ο χρόνος φαίνεται να κινείται λίγο πιο αργά από ό,τι αλλού. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι αυτό το νησί επέστρεψε ξανά στο διεθνές κινηματογραφικό προσκήνιο, αυτή τη φορά με αφορμή την παρουσία του Μπραντ Πιτ για τα γυρίσματα της ταινίας «The Riders», που έγιναν πρώτο θέμα στην καλλιτεχνική επικαιρότητα τις λίγες ημέρες. Για όσους γνωρίζουν την ιστορία του τόπου, η εικόνα μοιάζει σχεδόν γνώριμη – σαν μια σκηνή που επαναλαμβάνεται ύστερα από δεκαετίες.

Τόμας Φριτς και Ελενα Ναθαναήλ στην ταινία «Επιχείρησις Απόλλων»

Η σχέση της Ύδρας με το σινεμά ξεκίνησε ουσιαστικά στα τέλη της δεκαετίας του ’50, όταν το Χόλιγουντ αναζητούσε νέους, ανεξερεύνητους τόπους για τις ιστορίες του. Το 1957, η ταινία «Το παιδί και το δελφίνι», με πρωταγωνίστρια τη Σοφία Λόρεν, έφερε για πρώτη φορά μια μεγάλη αμερικανική παραγωγή στην Ελλάδα. Μέχρι τότε, το νησί ήταν σχεδόν άγνωστο εκτός συνόρων. Ξαφνικά, τα σοκάκια του, τα αρχοντικά και το λιμάνι του έγιναν εικόνες που ταξίδεψαν σε ολόκληρο τον κόσμο.

Την ίδια περίπου εποχή, και το ελληνικό σινεμά ανακάλυπτε την Ύδρα με διαφορετικό βλέμμα. Στο φιλμ «Το κορίτσι με τα μαύρα», ο Μιχάλης Κακογιάννης χρησιμοποίησε το αυστηρό, σχεδόν λιτό τοπίο του νησιού για να αφηγηθεί μια ιστορία γεμάτη κοινωνικές εντάσεις και σιωπηλά πάθη. Εκεί όπου οι ξένοι έβλεπαν εξωτισμό, ο ελληνικός κινηματογράφος ανακάλυπτε μια βαθύτερη ανθρώπινη ιστορία.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, η Ύδρα είχε ήδη αρχίσει να αποκτά μια φήμη σχεδόν μυθική. Καλλιτέχνες, συγγραφείς και μουσικοί έφταναν στο νησί αναζητώντας κάτι που δύσκολα περιγράφεται: μια αίσθηση ελευθερίας, μια δημιουργική ησυχία. Η ταινία «Φαίδρα» με τη Μελίνα Μερκούρη αποτύπωσε αυτή την ατμόσφαιρα ενός κοσμοπολίτικου μεσογειακού τόπου. Εκείνα τα χρόνια έφτασε στο νησί και ένας νεαρός ποιητής από τον Καναδά, ο Λέοναρντ Κοέν. Αγόρασε ένα μικρό σπίτι, έγραψε τραγούδια και ποιήματα, και έγινε μέρος της άτυπης καλλιτεχνικής κοινότητας που είχε δημιουργηθεί εκεί.

Ταινίες όπως οι «Ραντεβού στην Ύδρα» («Island of Love») και «Incense for the Damned» κατέγραψαν κάτι από αυτή τη μοναδική συνάντηση εποχών:

τη γοητεία της παλιάς νησιωτικής ζωής και τη νέα ποπ κουλτούρα που άρχιζε να απλώνεται στον κόσμο. Κάποια στιγμή, όμως, όπως συμβαίνει συχνά με τις κινηματογραφικές τοποθεσίες, το ενδιαφέρον μετακινήθηκε αλλού. Στη δεκαετία του ’70, οι μεγάλες παραγωγές άρχισαν να προτιμούν προορισμούς πιο εύκολους στην πρόσβαση. Η δρα πέρασε τότε σε μια περίοδο κινηματογραφικής απουσίας, με τη ζωή στο νησί να συνεχίζεται μακριά από τα συνεργεία των μεγάλων στούντιο. Μέχρι που, αρκετά χρόνια αργότερα, νέοι σκηνοθέτες άρχισαν να την ανακαλύπτουν ξανά.

Ταινίες όπως οι «The Blue Villa» και το «Boat Trip» χρησιμοποίησαν την Υδρα διαφορετικά – όχι πια ως εξωτικό σκηνικό, αλλά ως έναν τόπο που κουβαλά τη δική του ατμόσφαιρα.

Στον 21ο αιώνα, το νησί μπήκε και σε πιο εσωτερικές κινηματογραφικές αφηγήσεις. Το «Fugitive Pieces» και το πειραματικό «The Capsule» αξιοποίησαν την ιδιαίτερη ενέργεια του τόπου για υπαρξιακές ιστορίες. Και όταν το ντοκιμαντέρ «Marianne & Leonard: Words of Love» αφηγήθηκε ξανά την ιστορία του Λέοναρντ Κοέν στο νησί, η Ύδρα επέστρεψε στη διεθνή πολιτιστική συζήτηση – αυτή τη φορά όχι μόνο ως τόπος γυρισμάτων, αλλά και ως τόπος έμπνευσης. Σήμερα, με νέες παραγωγές να ετοιμάζονται και με την παρουσία ηθοποιών όπως ο Μπραντ Πιτ, η Ιστορία μοιάζει να κάνει έναν ακόμα κύκλο στη μεγάλη οθόνη. Ισως τελικά αυτό να είναι και το μυστικό της Ύδρας: δεν προσπαθεί να γίνει κινηματογραφικό σκηνικό – απλώς υπάρχει με το φως της, τις πέτρες της και τη σιωπή των στενών της. Και, κάθε τόσο, κάποιος σκηνοθέτης ανακαλύπτει ξανά ότι εδώ μπορεί να ξεκινήσει μια ιστορία.