Καλώς ήρθες, μοντέρνα μελαγχολία!

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Οταν γύρω σου υπάρχουν τα πάντα και εσύ δεν μπορείς να αποκτήσεις σχεδόν τίποτα, τότε τι συμβαίνει; Οταν οι διαφημίσεις στην τηλεόραση υπόσχονται εκατοντάδες δόσεις για μια ολοκαίνουργια αμαξάρα ή ηλεκτρονική συσκευή και εσύ θα ευχόσουν να είχες τα μισά μιας εκ των δόσεων για να βγάλεις τον μήνα, τότε τι συμβαίνει;

Από τη Γεωργία Δρακάκη

Τότε γεννιέται η μοντέρνα μελαγχολία. Μια μελαγχολία που δεν προέρχεται απαραίτητα από την απουσία των αγαθών, αλλά από τη διαρκή παρουσία τους μπροστά στα μάτια σου και την αδυναμία σου να τα αποκτήσεις. Ζεις κι εσύ, αδερφή μου και αδερφέ μου, σε μια κοινωνία που σου λέει καθημερινά «μπορείς να έχεις τα πάντα», ενώ η πραγματικότητά σου απαντά «με το ζόρι μπορείς να έχεις τα απαραίτητα». Ω, μη μου το αρνείσαι.

Εκεί είναι που αρχίζει η σύγκρουση. Δεν ζηλεύεις απαραίτητα την αμαξάρα του γείτονά σου. Δεν ονειρεύεσαι υποχρεωτικά το κινητό τελευταίας τεχνολογίας. Είναι πολύ πιθανό το μόνο που επιθυμείς να είναι να πληρώσεις το ρεύμα χωρίς να μετρήσεις τα ψιλά σου ή να στερηθείς την έξοδο αυτού του Σαββατοκύριακου. Να μπεις στο σούπερ μάρκετ χωρίς να κάνεις συνεχώς προσθέσεις στο μυαλό σου. Να φτάσει ο μήνας στο τέλος του πριν τελειώσουν τα χρήματά σου.

Συμβαίνει, επίσης, καμιά φορά να αρχίζεις να αισθάνεσαι φτωχός ακόμη και στα δικαιώματά σου. Βλέπεις, όταν η αξιοπρεπής διαβίωση μετατρέπεται σε καθημερινό αγώνα, η κατανάλωση παύει να είναι υπόσχεση ευτυχίας και γίνεται υπενθύμιση της ανισότητας. Ετσι, η μελαγχολία δεν είναι ακόμα μία προσωπική υπόθεση, που μπορεί ενδεχομένως να αφορά τον ψυχοθεραπευτή σου. Η μελαγχολία, αυτή η νέα, απροσδιόριστη, φορτωμένη ταμπού μελαγχολία μετατρέπεται σε κοινωνικό φαινόμενο. Μιλάμε εδώ πέρα για κάτι εντελώς σαφές κι αν κάνω λάθος διορθώστε με: για την ψυχική φθορά ενός ανθρώπου που ζει μέσα στην αφθονία, αλλά βιώνει τη στέρηση.

Σε καμία εποχή πριν από τη δική μας δεν υπήρχαν τόσα πολλά πράγματα για να επιθυμήσει κανείς και, για πολλούς ανθρώπους, τόσο λίγες δυνατότητες να ζήσουν χωρίς αγωνία. Η μεγαλύτερη τραγωδία της μοντέρνας μελαγχολίας βρίσκω πως είναι ο αυτοπεριορισμός του σύγχρονου ανθρώπου: να μην επιθυμώ περισσότερα, να μην είμαι αχάριστος, άλλοι δεν έχουν σπίτι, άλλοι έχουν κομμένο πόδι, άλλοι ζουν σε πεδία μαχών.

Μήπως η σύγχρονη κοινωνία δεν παράγει μόνο καταναλωτικές επιθυμίες, αλλά και ανθρώπους που αισθάνονται διαρκώς αποκλεισμένοι από μια ζωή που τους παρουσιάζεται ως φυσιολογική; Που νιώθουν συνεχώς υποδεέστεροι από άλλους, αυτούς που τους πετιούνται τα βράδια στην οθόνη του νυσταλέου κινητού τους, αυτούς που έχουν και λαμπερό δέρμα και σπιταρόνες και ενέργεια για δύσκολες ασκήσεις γιόγκα στις 6 το πρωί; Κι έτσι, αδερφή μου και αδερφέ μου, καταλήγεις να απολογείσαι ακόμα και για τη δυστυχία σου. Να ντρέπεσαι που δεν τα καταφέρνεις, να αισθάνεσαι ανεπαρκής επειδή δεν μπορείς να ακολουθήσεις έναν κόσμο που τρέχει διαρκώς προς το επόμενο, το μεγαλύτερο, το ακριβότερο. Και το χειρότερο; Να πιστεύεις πως εσύ φταις που έμεινες πίσω.

Πως δεν προσπάθησες αρκετά, δεν δούλεψες αρκετά, δεν σκέφτηκες αρκετά θετικά. Καλώς ήρθες, λοιπόν, κι εσύ στη Λεωφόρο της Μοντέρνας Μελαγχολίας, όπου οι λάμπες είναι χλωμές και οι λακκούβες-παγίδες αρκετές. Στην εποχή που όλα είναι διαθέσιμα, εκτός από την ησυχία του μυαλού μας και τη γαλήνη της καρδούλας μας. Στην εποχή που μας έμαθαν να επιθυμούμε τα πάντα, αλλά να αισθανόμαστε ενοχές όταν ζητάμε τα αυτονόητα.

Είτε τα ζητάμε/διεκδικούμε στους δρόμους, είτε από το ταίρι μας ή από το είδωλό μας στον καθρέφτη, είναι κρίμα να γλιστράμε στις τύψεις. Δεν είμαστε αχάριστα τομάρια, όταν νιώθουμε πως προτιμούμε να πεθάνουμε από το να πάμε άλλη μια μέρα στη δουλειά. Θέλω να σας κάνω τώρα εσάς που διαβάζετε αυτές τις λέξεις μια σφιχτή, ζεστή αγκαλιά. Επιτρέψτε μου, γιατί κι εγώ μελαγχολώ. Καμιά φορά.