Να ξεστραβωθούμε

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Δεν είμαι βέβαιη ότι ο ίδιος θα ενέκρινε κάποιου είδους δημοσίευση με το όνομά του στην εφημερίδα μας. Αλλά δεν μπορώ να πω ότι με καίει. Εχω πίστη στη γραφίδα μου και στον κάθε αναγνώστη που μπορεί να πέσει τυχαία πάνω σε αυτό το κείμενο, ενώ η μητέρα ή η καλή του ολοκληρώνει μια ντεκαπάζ στο κομμωτήριο. Σε εσένα απευθύνομαι. Ακου: τον Νίκο-Αλέξη Ασλάνογλου τον γνωρίζεις;

Από τη Γεωργία Δρακάκη

Ο Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου (1931-1996), από τις σημαντικότερες φωνές της δεύτερης μεταπολεμικής ποιητικής γενιάς, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από μικρασιατική οικογένεια και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην πόλη που σφράγισε βαθιά το έργο του. Η ποίησή του είναι χαμηλόφωνη, μουσική και υπαινικτική, με κεντρικούς άξονες τον έρωτα, την απουσία, τη μνήμη, το πένθος, τον θάνατο και την υπαρξιακή μοναξιά.

Ιδιαίτερα απαιτητικός με τη γραφή του, αναθεωρούσε επίμονα τα ποιήματά του, ενώ απέφευγε τη δημοσιότητα και τους λογοτεχνικούς κύκλους. Σταμάτησε να γράφει ποίηση το 1976, επιλέγοντας είκοσι χρόνια σιωπής έως τον θάνατό του. Το έργο του αποτελεί μια βαθιά προσωπική έκφραση της φθοράς, της ανεκπλήρωτης επιθυμίας και της μοναξιάς, όπου η ομορφιά επιβιώνει ως μνήμη και ως αίσθηση μιας οριστικά χαμένης αρμονίας.

Το αρχείο του Νίκου-Αλέξη Ασλάνογλου βρίσκεται στο ΜΙΕΤ Θεσσαλονίκης. Ολο κι όλο, 13 φάκελοι με την αλληλογραφία του, φωτογραφίες από ταξίδια και νεαρούς φίλους του, κάρτες για τα ιδιαίτερα μαθήματα που παρέδιδε κατ’ οίκον, κριτικές που γράφτηκαν για το έργο του, ορισμένα χειρόγραφα…

Δείτε ένα ελάχιστο απόσπασμα από συνέντευξή του στον Στάθη Τσαγκαρουσιάνο. «Σε ποιο βαθμό μπορούμε να παρεμβάλουμε ατομικές περιπέτειες και πεπρωμένα στη ροή της ιστορίας;» τον ρώτησε.

Κι απαντά ο ποιητής, αφοπλιστικά: «Τα ατομικά βιώματα στην τέχνη αποκτούν παγκόσμια αξία. Το προσωπικό γίνεται γενικό. Χρειάζεται βέβαια να μεταλλάξουμε το βίωμα σε μια υψηλής ποιότητας ποίηση… Ολος ο μύθος της στράτευσης του καλλιτέχνη είναι ένα ψευδοπρόβλημα. Γιατί πιστεύω ότι όλοι όσοι γράφουν, κινητοποιούν, απελευθερώνουν, ευαισθητοποιούν ή παρηγορούν συνειδήσεις. Ο ρόλος του ποιητή, να θεραπεύει πληγωμένες συνειδήσεις, είναι πολύ σημαντικός. Οχι μόνο των έντεχνων αλλά και των άτεχνων, γιατί ποτέ δεν ξέρουμε τι τύχη μπορεί να έχει ένα ποίημα: μπορεί να δημιουργήσει δολοφόνους, μπορεί να αποτρέψει άλλους από την αυτοκτονία…»

Σιωπώ και χαμογελώ. Αναρωτιέμαι αν είμαι μόνη. Αν υπάρχουν κι άλλοι άνθρωποι εκεί έξω που νοιάζονται βαθιά για τις λέξεις που άφησε πίσω του, ως χνάρια, ως γνώση, ως υπαρξιακό συντρίμμι, ένας από χρόνια πεθαμένος άνθρωπος. Καλλιτέχνης. Και όλα αυτά δεν σας τα γράφω τυχαία ή εκτός αφορμής -αν και όλες οι συγκυρίες «σηκώνουν» λίγο Ασλάνογλου, έναν τεράστιο ποιητή, κατά τη γνώμη μου, αν και αρκετά υποτιμημένο- για την ώρα. Με αφορμή, λοιπόν, τη συμπλήρωση 30 χρόνων από τον θάνατο του Νίκου-Αλέξη Ασλάνογλου (1931-1996), το Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ), σε συνεργασία και με τη χορηγία του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης, εξέδωσε την αναμνηστική ανθολογία εκτός εμπορίου «Με το ξετύλιγμα της τρυφερής φωνής σου: 24 ποιήματα», σε επιμέλεια και ανθολόγηση του Ερρίκου Σοφρά.

48 σελίδες αριστουργήματα.

Να ξεστραβωθούμε. Να ξανααισθανθούμε.

Βλέπω τη θάλασσα ν’ ανοίγεται για σένα
τρυφερέ περιηγητή του ουρανού
μες στις ακρογιαλιές μου που κουρνιάζεις

Βλέπω στον ουρανό μια κατασκήνωση για σένα
οργανοπαίχτη μιας σβησμένης εποχής
που ζωντανεύεις πάνω στην οθόνη
τη μνήμη μου ανάμεσα στα παιδικά σου χρόνια

Μονάχος μου νυχτώνω εδώ πέρα.