Το τρισάγιο που… προειδοποίησε για το Πολυτεχνείο και το έγχρωμο φιλμ

Κάθε χρόνο τιμάμε –  δικαίως – την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Προσπερνάμε, όμως, μια άλλη εκδήλωση αντίθεσης στη χούντα που έγινε λίγες μέρες νωρίτερα. Στις 4 Νοεμβρίου 1973, όταν ένα πλήθος 10.000 ανθρώπων, κάθε ηλικίας, φώναζε:

• Κάτω η χούντα,
• Δεν σε θέλει ο λαός παρ’ τη Δέσποινα κι εμπρός,
• Δημοκρατία – Δημοκρατία,
• Έρχεται ο Ανδρέας και άλλα πολλά.

Οι αστυνομικοί για να τους διαλύσουν, έβγαλαν όπλα και πυροβόλησαν στον αέρα!

Ήταν το τρισάγιο για τα πέντε χρόνια από τον θάνατο του Γεωργίου Παπανδρέου, στο Α’ Νεκροταφείο., 11 το πρωί της Κυριακής. .

Δίπλα – δίπλα στέκονταν ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος και ο Γεώργιος Μαύρος, οι δύο αρχηγοί των μεγαλύτερων κομμάτων, προδικτατορικά, που φυσικά ήταν εκτός νόμου και δεν έδειχναν διάθεση να συμμετάσχουν στις εκλογές – οπερέτα που ετοίμαζε για το Φεβρουάριο ο δοτός πρωθυπουργός Σπύρος Μαρκεζίνης.  Είχαν πάει, όχι μόνο να τιμήσουν το Γέρο της Δημοκρατίας, αλλά να φωνάξουν κατά της χούντας, αψηφώντας τους αστυνομικούς, ένστολους και με πολιτικά.

Μεγάλο μέρος του πλήθους θέλησε να κινηθεί προς το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Η αστυνομία είχε στήσει φραγμούς, αλλά δεν μπόρεσε να σταματήσει τον κόσμο. Άρχισαν συμπλοκές στη Λεωφόρο Αμαλίας, τη Λεωφόρο Συγγρού. Οι αστυνομικοί τα έχασαν. Βλέπετε τότε, τον καιρό της χούντας, δεν υπήρχαν ΜΑΤ και δακρυγόνα. Αυτά.,. ανακαλύφθηκαν στην πορεία.

Βγήκαν όπλα, ακούστηκαν πυροβολισμοί, αλλά όσο χτυπούσαν το πλήθος, τόσο μεγάλωνε η οργή που είχε συσσωρευτεί από 6,5 χρόνια καταπίεσης.

Τα φιλμ και τότε, όπως συχνά συμβαίνει και σήμερα, διαψεύδουν τις επίσημες ανακοινώσεις. Μπορεί να μην υπήρχαν κινητά, αλλά υπήρχαν φωτογραφικές μηχανές και εφημερίδες που έβλεπαν να χαλαρώνει ο στενός κλοιός της λογοκρισίας

Το απόγευμα τα πνεύματα είχαν ηρεμήσει. Η ανακοίνωση της αστυνομίας δεν διέφερε και πολύ από τις αντίστοιχες σημερινές ανακοινώσεις. Τραυματίες ήταν 32 αστυνομικοί και μόλις τρεις διαδηλωτές (!). Οι δύο μάλιστα ήταν γυναίκες δημοσιογράφοι, η Μαρία Ζήκα και η Σούλα Αλεξανδροπούλου που χρειάστηκε να μεταφερθούν σε νοσοκομείο. Αυτοί που έδερναν είχαν περισσότερους τραυματίες από αυτούς τους τις… έτρωγαν! Υπάρχει εξήγηση. Ποιος τραυματίας θα ζητούσε ιατρική βοήθεια όταν από ασθενής θα γινόταν στο λεπτό… κρατούμενος;

Υπήρχαν και δεκάδες προσαγωγές. Από αυτές οι 17 έγιναν συλλήψεις.

Οι εφημερίδες της επόμενης μέρας έκαναν πρώτο θέμα τα επεισόδια

Αξίζει να αναφέρουμε και τα ονόματα των ανθρώπων που είχαν αναλάβει την ευθύνη να αποτρέψουν τις βίαιες εκδηλώσεις. Ήταν ο εισαγγελέας Χριστόπουλος που προφανώς είχε προβλήματα ακοής και δεν κατάλαβε ότι έπεφταν πυροβολισμοί, ο εκπρόσωπος της Νομαρχίας Αττικής Παπατσώρης και ο Αστυνομικός Διευθυντής Αθηνών Χριστολουκάς.

Ο Μαρκεζίνης που προσπαθούσε μάταια να βρει κόμματα για να πάρουν μέρος στις εκλογές αποστασιοποιήθηκε από τα γεγονότα.

Οι γελοιογράφοι με τη σειρά τους αποτύπωσαν με σκίτσα τους τα γεγονότα

Ο Κώστας Μητρόπουλος από ΤΑ ΝΕΑ

Ο Βασίλης Χριστοδούλου στη Βραδυνή

Η δίκη γρήγορα πήρε πολιτική χροιά. Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος και ο Γεώργιος Μαύρος μίλησαν για τις ευθύνες της αστυνομίας, αλλά και την πολιτική κατάσταση, ενώ το δικαστήριο απαγόρευσε να προβληθεί φιλμ που έδειχνε την αστυνομική βία.

Το δικαστήριο την Τρίτη 14 Νοεμβρίου εξέδωσε την απόφασή του. Αθώοι οι 12 από τους 15 κατηγορούμενους, ενώ οι άλλοι πέντε καταδικάστηκαν σε ελαφρές ποινές που ήταν εξαγοράσιμες.

Ήταν φανερό πως ο Μαρκεζίνης δεν ήθελε τη σύγκρουση παρά τις παραινέσεις των σκληρών της χούντας που ουσιαστικά αποτελούσαν μια… παράλληλη κυβέρνηση.

Δεν θα περνούσαν παρά ελάχιστες μέρες που τα τανκς θα αποδείκνυαν ότι όχι μόνο ο πρωθυπουργός ήταν δοτός, αλλά και η ίδια η… δημοκρατία που σχεδίαζε και την είχε ονομάσει Νέα Δημοκρατία.

Ο Βασίλης Χριστοδούλου στη «Βραδυνή» μιλούσε για τη Νέα Δημοκρατία του Μαρκεζίνη, αλλά και τις περιορισμένες εξουσίες που είχε.

Τα ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία αποτύπωσαν κάποιες στιγμές που… παρέλειψε να καταγράφει η ελληνική τηλεόραση…

Υπάρχει και ένα ηχητικό ντοκουμέντο με τα συνθήματα του πλήθους στο Μνημόσυνο – διαμαρτυρία, η ελληνική εκπομπή της γαλλικής ραδιοφωνίας, αλλά και η αντίστοιχη του κρατικού ραδιοφώνου (ΕΙΡΤ). Ακούστε και συγκρίνετε…

Θέατρο

1900: Ανεβαίνει στη Σουηδία το έργο του Αυγούστου Στρίντμπεργκ Προς Δαμασκό.

1912: Το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στο Γερμανό Γκέρχαρτ Χάουπτμαν, ανήμερα των 50ων γενεθλίων του.

1961: Ο Μάνος Κατράκης τιμάται με το πρώτο βραβείο των κριτικών του Αγίου Φραγκίσκου, για το ρόλο του Κρέοντα στην Αντιγόνη.

1980: Ο Ντέιβιντ Μπάουι εμφανίζεται για πρώτη φορά στο θέατρο στο Μπρόντγουεϊ, πρωταγωνιστεί στο έργο Ο άνθρωπος ελέφαντας.

Κινηματογράφος

1956: Στη Νέα Υόρκη δίνεται η πρεμιέρα της πρώτης κινηματογραφικής ταινίας του Έλβις Πρίσλεϊ, το Love Me Tender, θα ακολουθήσουν άλλες τριάντα.

1992: Τις ταινίες Μπάιρον του Κούνδουρου και Παρακαλώ γυναίκες μην κλαίτε των Τσιώλη-Βακαλόπουλου, τιμά η Πανελλήνια Ένωση Κριτικών, στο 33ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Λογοτεχνία

1959: Δολοφονείται η οικογένεια Κλάτερ στο Χόλκομπ του Κάνσας. Το γεγονός θα εμπνεύσει τον Τρούμαν Καπότε να γράψει το έργο Εν Ψυχρώ.

Ραδιόφωνο

1926: Αρχίζει τις εκπομπές του το ραδιοφωνικό δίκτυο NBC βγαίνει στις ΗΠΑ.

Μουσική

1807: Στη Βιέννη παρουσιάζεται για πρώτη φορά η 5η Συμφωνία του Μπετόβεν.

Αθλητισμός

1859: Πραγματοποιούνται στην Αθήνα τα Ολύμπια, η πρώτη απόπειρα αναβίωσης των  Ολυμπιακών Αγώνων.

1952: Οι 13 παίκτες, ρεκόρ στο ΝΒΑ, αποβάλλονται με πέντε φάουλ, οι 5 από τους Βαλτιμόρη Μπούλετς και 8 από τους Σιράκιους Νάτιοναλς. Ο αγώνας λήγει 97-91 στην παράταση. Επειδή οι Σιράκιους δεν μπορούν να συμπληρώσουν πεντάδα οι διαιτητές επιτρέπουν σε κάποιους αποβληθέντες παίκτες να παίξουν αλλά όταν αυτοί κάνουν φάουλ οι αντίπαλοι κερδίζουν μία έξτρα βολή μετά από αυτές, που καλούνται να εκτελέσουν

1964: Ο Γιόχαν Κρόϊφ κάνει ντεμπούτο με τον Άγιαξ σε αγώνα του Ολλανδικού πρωταθλήματος.

1969: Για πρώτη φορά στην εκπομπή του ΒΒC “Match of the Day” μεταδίδεται έγχρωμος ποδοσφαιρικός αγώνας. Είναι το ματς Λίβερπουλ – Γουέστ Χαμ (2-0).

1979: Ο Γιάτσεκ Γκμοχ φθάνει στα Γιάννινα για να αναλάβει τον τοπικό ΠΑΣ. Ο Πολωνός τεχνικός σύμφωνα με τα ρεπορτάζ των εφημερίδων της εποχής συμφώνησε να εισπράττει 130.000 δρχ το μήνα, ενώ αρχικά ζητούσε περίπου τα διπλά (240.000 δρχ). Η πρόσληψη του Γκμοχ έγινε με ενέργειες του τότε υπουργού άμυνας Ευάγγελου Αβέρωφ ο οποίος είχε ζητήσει από τον υπουργό των σπορ της Πολωνίας τον Αντρέι Στρεϊλάου ο οποίος όμως ήταν δεσμευμένος με την Ολυμπιακή Ομάδα της χώρας. Τελικά οι Πολωνοί επέλεξαν το Γκμοχ. Ο Γκμοχ είδε τον αγώνα Εθνικού – ΠΑΣ (3-1) την Κυριακή 18 Νοεμβρίου κι έφυγε για το Όσλο. Ανέλαβε τον ΠΑΣ από την 1η Δεκεμβρίου.

1994: Η Μαρτίνα Ναβρατίλοβα λέει αντίο  στο τένις. Στον τελευταίο της αγώνα χάνει από την Γκαμπριέλα Σαμπατίνι με 4-6,2-6 στον α’ γύρο του Βιρτζίνια Σλιμς στη Νέα Υόρκη. Στη καριέρα της κέρδισε 167 τίτλους, τους 18 από αυτούς σε γκραν σλαμ.

Διαβάστε ακόμη

SHOWBIZ

Σταύρος Φλώρος: Περπάτησε για πρώτη φορά με τεχνητό πόδι, έξι μήνες μετά τον ακρωτηριασμό!

Έξι μήνες μετά τον ακρωτηριασμό του, ο Σταύρος Φλώρος δημοσίευσε τα πρώτα βήματά του με τεχνητό πόδι και μίλησε για τη μάχη της αποκατάστασης.