Αυτοί είναι οι νέοι κίνδυνοι που απειλούν την καρδιακή υγεία των Ελλήνων

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η κυριότερη αιτία θανάτου στην Ελλάδα, παρά τη σημαντική υποχώρηση της θνησιμότητας τις τελευταίες δεκαετίες. Νέα επιστημονική ανασκόπηση δείχνει ότι η πρόληψη δεν μπορεί πια να περιορίζεται στην αρτηριακή πίεση και τη χοληστερόλη.

Η μείωση της θνησιμότητας από τις αρχές του αιώνα αφορά κυρίως τους πολίτες άνω των 65 ετών. Στις νεότερες και μέσες ηλικίες το φορτίο των παραγόντων κινδύνου παραμένει υψηλό, και αυτό ανησυχεί τους ειδικούς. Τα στοιχεία προέρχονται από τη μελέτη των καρδιολόγων Γεωργίου Μίχα, Γρηγορίου Τρίκα και Αθανασίου Τρίκα, με τίτλο «Cardiovascular risk factors in Greece: looking beyond the classics. A narrative review», που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Hellenic Journal of Cardiology.

Η υπέρταση αφορά περίπου το 25%-40% των ενηλίκων, ενώ το ποσοστό της αδιάγνωστης αυξήθηκε από 21,3% το 2019 σε 27,5% το 2022. Η υπερχοληστερολαιμία αφορά από περίπου έναν στους πέντε έως περισσότερους από τους μισούς ενήλικες, ανάλογα με τον πληθυσμό και τα κριτήρια κάθε μελέτης. Ο διαβήτης ξεπερνά το 10% των ενηλίκων και το κάπνισμα αφορά περίπου το 30%-40% του πληθυσμού. Η παχυσαρκία παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα, και στα παιδιά τα ποσοστά είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη.

Το 68% των Ελλήνων δηλώνει ότι δεν ασκείται ποτέ. Μόλις το 28,3% των ενηλίκων εμφανίζει υψηλή προσήλωση στη μεσογειακή διατροφή, με χειρότερη εικόνα στις ηλικίες κάτω των 65 ετών.

Η επιστημονική κοινότητα στρέφεται πλέον σε παράγοντες που μέχρι πρόσφατα δεν εντάσσονταν συστηματικά στην εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Ένας από αυτούς είναι η λιποπρωτεΐνη(a), Lp(a), δείκτης που καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό κληρονομικά και συνδέεται με αθηροσκλήρωση και θρομβωτικά επεισόδια. Η μέτρησή της έχει ήδη ενταχθεί στο εθνικό πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ». Εξετάζονται επίσης η χρόνια νεφρική νόσος, που αφορά περίπου 10%-15% των ενηλίκων, η λιπώδης νόσος του ήπατος που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Όλες συνδέονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο και συχνά συνυπάρχουν με παχυσαρκία, υπέρταση και διαβήτη.

Ελληνικές μελέτες έχουν συνδέσει τον ύπνο κάτω των έξι ωρών, την αϋπνία και την κακή ποιότητα ύπνου με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Η ατμοσφαιρική ρύπανση, οι ακραίες θερμοκρασίες και οι πυρκαγιές έχουν συνδεθεί με αυξημένη καρδιαγγειακή και αναπνευστική επιβάρυνση. Μελέτες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη έχουν καταγράψει συσχετίσεις ανάμεσα στα αιωρούμενα σωματίδια και την καρδιαγγειακή θνησιμότητα. Στους παράγοντες που επιβαρύνουν την καρδιά περιλαμβάνονται επίσης η οικονομική ανασφάλεια, η ανεργία, η κατάθλιψη, το χρόνιο στρες και η περιορισμένη πρόσβαση στην υγειονομική φροντίδα, που επηρεάζουν και τη δυνατότητα κάποιου να ακολουθήσει υγιεινή διατροφή ή να λάβει συστηματικά τη θεραπεία του.

Το βασικό συμπέρασμα της ανασκόπησης είναι ότι η πρόληψη στην Ελλάδα πρέπει να γίνει πιο ολοκληρωμένη. Η πίεση, η χοληστερόλη, ο διαβήτης, η παχυσαρκία και το κάπνισμα μένουν στο επίκεντρο, αλλά δεν αρκούν για να αποτυπώσουν ολόκληρο τον κίνδυνο. Η νέα προσέγγιση καλεί το σύστημα υγείας να εξετάζει, όπου χρειάζεται, τη νεφρική λειτουργία, την Lp(a), τον ύπνο, την ηπατική υγεία, τον εμβολιασμό, την ψυχική κατάσταση και τις κοινωνικές συνθήκες.

*Τα στοιχεία προέρχονται από την μελέτη που, δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Hellenic Journal of Cardiology

Διαβάστε ακόμη

SHOWBIZ

Βαρύ πένθος για Τζίμη και Βασίλη Σταθοκωστόπουλο

Η πολυαγαπημένη μητέρα του, Σοφία, η αρχόντισσα των νοτίων προαστίων, έφυγε ξαφνικά από τη ζωή σε ηλικία 82 ετών