Θεώνη Κουφονικολάκου: «Στην προσωπική κριτική ξανασηκώνομαι και συνεχίζω»
«Με φοβίζει περισσότερο η αλλοτρίωση»

Ποια είναι η γυναίκα που πέρασε από τη θεσμική υπεράσπιση των δικαιωμάτων του παιδιού και μπήκε χωρίς φόβο αλλά με πάθος στην πρώτη γραμμή της ενεργού πολιτικής; Σε αυτό το ερώτημα, αλλά και σε πολλά άλλα, απαντά σήμερα η εκπρόσωπος Τύπου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ) Θεώνη Κουφονικολάκου, μιλώντας στην «Espresso», και μάλιστα για πρώτη φορά δημοσίως με τέτοια εξομολογητική διάθεση.
Της Βίβιαν Μπενέκου
Την υποδεχτήκαμε με ιδιαίτερη χαρά στα γραφεία της εφημερίδας μας στο Παλαιό Φάληρο και απολαύσαμε μαζί της τη συζήτηση, κυρίως γιατί η ίδια είχε και έχει μια διαδρομή στενά συνδεδεμένη με τον άνθρωπο και τις πιο ευάλωτες πλευρές της κοινωνίας.
Η Θεώνη Κουφονικολάκου επιχειρεί ένα νέο βήμα στη δημόσια διαδρομή της, με όχημα το εγχείρημα της ΕΛΑΣ και με σαφές πολιτικό πρόσημο. Υπερασπίζεται το πολιτικό όραμα του Αλέξη Τσίπρα, εξηγεί γιατί θεωρεί αναγκαία τη σύγκρουση με τα ισχυρά ιδιωτικά συμφέροντα και περιγράφει μια προοδευτική παράταξη που φιλοδοξεί να εκφράσει μεγάλα κοινωνικά ακροατήρια. Συγχρόνως απαντά και στα δύσκολα ερωτήματα για τα λάθη της Αριστεράς στα χρόνια της διακυβέρνησης Τσίπρα.
Ως δικηγόρος, αλλά και ως βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού, ήρθε αντιμέτωπη με ανθρώπινες ιστορίες και κοινωνικές αδικίες. Κάποιες από αυτές δεν έμειναν απλώς στη μνήμη της, αλλά έγιναν κομμάτι της πολιτικής της σκέψης. Όπως η ιστορία ενός νεαρού, που, έχοντας αποφυλακιστεί, της τηλεφώνησε λέγοντάς της πως δεν άντεχε να ζει έξω από τη φυλακή. Μια εμπειρία που, όπως παραδέχεται, την τσάκισε και της έδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο τι σημαίνουν κοινωνικός αποκλεισμός και απουσία πολιτικών ένταξης.
Η ίδια αυτοσαρκάζεται, παραδέχεται τις αδυναμίες της, μιλά για την αγάπη της για τον κινηματογράφο, τα ταξίδια και τις μικρές απολαύσεις της καθημερινότητας, και αποκαλύπτει πως αυτό που φοβάται περισσότερο στην πολιτική δεν είναι η κριτική, αλλά η αλλοτρίωση! Δηλώνει φιλομαθής και εκνευριστικά ανυπόμονη, και δεν διστάζει να παραδεχθεί ότι θα σηκωθεί για χορό ακούγοντας το θρυλικό ρεμπέτικο της Σωτηρίας Μπέλλου: «Μη μου ξαναφύγεις πια, μάγκα μου»!

Θεώνη Κουφονικολάκου / Eurokinissi
Ποιο είναι το πολιτικό στίγμα της ΕΛΑΣ σήμερα και σε ποιο εκλογικό ακροατήριο απευθύνεται;
Σε κάθε προοδευτικό πολίτη που θέλει αλλαγή πολιτικής, στήριξη της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας και όρια στα ιδιωτικά συμφέροντα. Που θέλει την πολιτική στην υπηρεσία της κοινωνίας (και όχι το αντίστροφο, όπως σήμερα) και μια εξουσία διαφανή, που θα ελέγχεται συστηματικά. Σε εκείνες και σε εκείνους που κατανοούν ότι η διαφθορά δεν είναι απλώς ηθική έκπτωση, αλλά έχει πραγματικό οικονομικό κόστος και υπονομεύει την ανάπτυξη της Ελλάδας. Η βάση μας είναι η σύγκλιση της ριζοσπαστικής Αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας και της πολιτικής οικολογίας, αλλά η απεύθυνσή μας είναι ευρύτατη: φιλοδοξεί να αγκαλιάσει το 74% των πολιτών που ζητούν να φύγει αυτή η κυβέρνηση.
Πώς θα πείσετε τους πολίτες που έχουν απογοητευτεί από την Αριστερά να σας εμπιστευτούν ξανά; Και μάλιστα, όταν σας «κατηγορούν» με την εισροή των παλιών στελεχών ότι θα είστε «μία από τα ίδια»;
Πρώτον, η Αριστερά ήταν εκείνη που έβγαλε τη χώρα από το αδιέξοδο. Η Ελλάδα διαλύθηκε οικονομικά από την κυβέρνηση της Ν.Δ. και από δύο καταστροφικά Μνημόνια, και ο Αλέξης Τσίπρας κλήθηκε να διασώσει μια χώρα με άδεια ταμεία, ανέφικτους δημοσιονομικούς στόχους και καμιά συγκεκριμένη ρύθμιση για το χρέος. Τα κατάφερε, εξασφάλισε ρυθμίσεις για το χρέος, επαναδιαπραγματεύτηκε τους δημοσιονομικούς στόχους, αποκατέστησε την αξιοπιστία της χώρας και ενίσχυσε την αγοραστική δύναμη σε 8 στα 10 εισοδηματικά στρώματα, εκτός από τα πολύ υψηλά, ενώ μείωσε σημαντικά την ανεργία και τον δείκτη κινδύνου φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Σήμερα, εκτός Μνημονίου, τα ίδια στρώματα πιέζονται, ο δείκτης αυτός αυξάνεται και η Ελλάδα είναι πρώτη στην ενεργειακή φτώχεια και τη στεγαστική επιβάρυνση, και δεύτερη από το τέλος στην αγοραστική δύναμη. Ο μισθός δεν αγοράζει σήμερα ούτε όσα αγόραζε το 2019. Η αποφασιστικότητα του Αλέξη Τσίπρα σε κρίσιμες και αντίξοες στιγμές είναι εγγύηση σύγκρουσης με όσους αισχροκερδούν σε βάρος των πολιτών.
Δεύτερον, δεν υπάρχουν παλιοί και νέοι. Η διάκριση αυτή είναι ελκυστική δημοσιογραφικά, αλλά ανύπαρκτη πρακτικά. Η ΕΛΑΣ είναι ένας νέος φορέας, με πολλά στελέχη που συμμετέχουν για πρώτη φορά και με άλλα με εκτεταμένη εμπειρία.
Έχετε σκεφθεί ποια λάθη της περιόδου 2015-2019 δεν θα επαναλαμβάνατε σήμερα;
Η ΕΛΑΣ δεν ήταν στην κυβέρνηση το 2015-2019. Θεωρώ όμως ότι, με τους περιορισμούς και τη συνεχή πίεση των αξιολογήσεων και των εκταμιεύσεων τότε, είναι μεγάλο κέρδος που η χώρα βγήκε από την περιπέτεια, οι πολίτες στηρίχθηκαν και έμεινε αποθεματικό της τάξης των 37 δισ. για τις υποχρεώσεις της χώρας. Λάθη ύφους, εσφαλμένους χειρισμούς ή παρεμβάσεις υπό οικονομική πίεση μπορεί να εντοπίσει κανείς, αλλά η μεγάλη εικόνα είναι ότι η χώρα βγήκε από την κρίση και η κοινωνία ενισχύθηκε.

Θεώνη Κουφονικολάκου / Eurokinissi
Ποια είναι, λοιπόν, η πρόταση της ΕΛΑΣ για την αντιμετώπιση της ακρίβειας;
Έχουμε καταρτίσει ένα συνεκτικό σχέδιο κατά της ακρίβειας σε όλα τα επίπεδα. Ενδεικτικά:
Για το βασικό καλάθι:
Μείωση του ΦΠΑ στο 6%, ανώτατο περιθώριο κέρδους σε κάθε κρίκο της αλυσίδας, ψηφιακό παρατηρητήριο για διαφανή και ελεγχόμενη τιμολόγηση από το χωράφι στο ράφι και ενίσχυση της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Για τη στέγαση:
Οριοθέτηση της αδειοδότησης των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb και αποσύνδεση της golden visa από την αγορά ακινήτων. Κρίσιμες, όμως, είναι η δημιουργία 50.000 στεγαστικών επιλογών μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια, η προστασία της πρώτης κατοικίας από τους πλειστηριασμούς με διεύρυνση των κριτηρίων συμμετοχής και ευαλωτότητας, και η χαρτογράφηση των ζωνών υψηλής πίεσης στα ενοίκια για στοχευμένα μέτρα.
Για την ενέργεια:
Μείωση κατά 30% των λογαριασμών ρεύματος και εγγυημένη ποσότητα ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, μέσα από μακροχρόνια συμβόλαια παραγωγής χαμηλού κόστους. Αυτό προϋποθέτει μια ΔΕΗ πραγματικά δημόσια, όχι δήθεν.
Συνολικά, όλα αυτά προϋποθέτουν αποφασιστικότητα απέναντι σε ιδιωτικά συμφέροντα που λειτουργούν καταχρηστικά ή αυθαίρετα.
Από τη θέση της βοηθού Συνηγόρου του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού περάσατε στην ενεργό πολιτική. Τι ήταν αυτό που σας έκανε να πάρετε αυτή την απόφαση;
Έβλεπα την αδιαφορία της Πολιτείας σε κρίσιμα θέματα προστασίας των παιδιών και ακρόασης της γνώμης τους, και μου γεννήθηκε η επιθυμία να παρέμβω. Όταν μου δόθηκε η ευκαιρία σκέφτηκα ότι μπορώ να διοχετεύσω αυτή την εμπειρία, αλλά και τις διαδοχικές ματαιώσεις της, δημιουργικά στην πολιτική. Είναι, όμως, πολύ διαφορετικός ρόλος – η έκθεση είναι πολύ μεγαλύτερη και η θεσμική προστασία πολύ μικρότερη. Νομίζω ότι είναι πιο δύσκολο…

Θεώνη Κουφονικολάκου / Eurokinissi
Με τον Αλέξη Τσίπρα πώς γνωριστήκατε;
Είχαμε συναντηθεί μια δυο φορές όταν ήμουν διευθύντρια στο γραφείο του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών, μέχρι το 2017. Ο Γιώργος Χουλιαράκης ήταν εκείνος που μεσολάβησε ώστε να συμμετάσχω στο νέο εγχείρημα, και τον ευχαριστώ πολύ γι’ αυτό.
Όταν λέτε ότι θα φορολογηθεί ο πλούτος, τον πήχη σε ποια ποσά θα τον βάλετε; Τι εστί «πλούσιος» για εσάς;
Ως προς την πατριωτική εισφορά: καταρχάς, μειώνουμε τους φόρους για τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία. Ζητάμε περισσότερα μόνο από όσους έχουν πολύ περισσότερα, γιατί αυτό είναι αναγκαίο απέναντι στις κλιμακούμενες ανισότητες και για μια δίκαιη αναδιανομή. Η εισφορά αφορά το ισχυρότερο 1% και αντικαθιστά άλλες επιβαρύνσεις στην ίδια περιουσία – 1% στο ισχυρότερο 1%, με ανταποδοτικότητα για το 100% της κοινωνίας.
Δεν αφορά δηλαδή ούτε το εισόδημα ούτε το 99% της κοινωνίας, ακόμη κι αν κάποιος κερδίζει πολλά.
Ποια εμπειρία της ζωής σας θεωρείτε ότι σας έχει διαμορφώσει περισσότερο ως άνθρωπο;
Δεν είναι μία εμπειρία – είναι οι σχέσεις μου, που είναι πηγή έμπνευσης. Οι σημαντικοί μου «άλλοι». Η μαμά μου, ο μπαμπάς μου, η αδερφή μου, η ανιψιά μου, ο άντρας μου.
Υπήρξε κάποια στιγμή που αμφισβητήσατε τις επιλογές σας ή σκεφτήκατε να απομακρυνθείτε από τη δημόσια δράση;
Μέχρι στιγμής, όχι. Αλλά υπήρξαν μπόλικες στιγμές που με τρόμαξαν.
Ποια ανθρώπινη ιστορία από τη διαδρομή σας σάς έχει αλλάξει ως άνθρωπο;
Δεν αλλάζουν με ιστορίες οι άνθρωποι, νομίζω. Επηρεάζονται, εμπνέονται ή ίσως «ψηλαφίζουν» καλύτερα τον κόσμο γύρω τους μέσω αυτών. Αν πρέπει όμως να βρω μία ιστορία, επιλέγω αυτήν: σε μία από τις πρώτες σοβαρές υποθέσεις που δίκασα, ο κατηγορούμενος νεαρός που υπερασπιζόμουν αποφυλακίστηκε (μειώθηκε η ποινή που του είχε επιβληθεί πρωτοδίκως). Με πήρε, λοιπόν, τηλέφωνο και μου είπε: «Δεν αντέχω έξω! Δεν ανήκω εδώ. Θέλω να ξαναγυρίσω στη φυλακή». Αυτό με τσάκισε. Γιατί κατάλαβα την επίδραση της περιθωριοποίησης στους ανθρώπους και την επίπτωση της απουσίας πολιτικών ένταξης. Αυτά και άλλα πολλά και φριχτά συμβαίνουν όταν αισθανόμαστε μόνοι και ανεπιθύμητοι. Δεν θέλω να επιτρέπεται να ζουν έτσι οι άνθρωποι. Είναι κι αυτό μέρος της πολιτικής μου σκέψης – ή κυρίως αυτό.

Θεώνη Κουφονικολάκου / Eurokinissi
Πώς διαχειρίζεστε την κριτική, ιδιαίτερα όταν αυτή γίνεται προσωπική; Τι είναι αυτό που σας φοβίζει περισσότερο στην πολιτική;
Στενοχωριέμαι, ζητάω βοήθεια απ’ τους αγαπημένους μου, μιλάω με τον πρόεδρο ή με ανθρώπους που εμπιστεύομαι από την κοινότητα που φτιάξαμε στην ΕΛΑΣ, ξανασηκώνομαι και συνεχίζω. Με φοβίζει περισσότερο η αλλοτρίωση: να χάσει κανείς, μέσα σε όλη αυτή την ταχύτητα και την αδρεναλίνη, την περιέργειά του για την τέχνη, την αγάπη και τη ζωή ευρύτερα.
Ποιο χαρακτηριστικό του χαρακτήρα σας θεωρείτε προτέρημα και ποιο θα θέλατε να αλλάξετε;
Δύσκολες οι ερωτήσεις σας, καθότι αυτοαναφορικές. Στα καλά μου υποθέτω ότι εντάσσεται η φιλομάθειά μου. Στα αρνητικά, σίγουρα ότι είμαι εκνευριστικά ανυπόμονη. Και εμένα με εκνευρίζω, δηλαδή.
Πώς είναι η Θεώνη μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας; Τι σας αρέσει να κάνετε στον ελεύθερο χρόνο σας;
Ίδια περίπου με αυτήν που είναι μπροστά από τα φώτα – σε διαρκή εγρήγορση. Μου αρέσουν η μουσική, ο κινηματογράφος, οι βόλτες με τον άντρα μου, οι ξεναγήσεις με την αδερφή μου και το διάβασμα. Και οι εξερευνήσεις και στις πόλεις και στη φύση.
Είστε Μανιάτισσα και σπουδάσατε στη Θράκη. Τι σας «δίδαξαν» αυτά τα μέρη;
Με έναν περίεργο τρόπο, και τα δύο μέρη μού δίδαξαν τις χαρές και τις προκλήσεις της αυτονομίας. Η Μάνη, όμως, ως τόπος καταγωγής των γονιών μας, είναι, νομίζω, στον «πυρήνα» μας, και για εμένα και για την αδερφή μου.
Όμορφη, ξανθιά, νέα γυναίκα και πολιτική: εύκολο στοίχημα ή επικίνδυνο;
Πού να ξέρω; Θα δείξει στην πορεία… Πάντως, δεν έβαλα στοίχημα με κανέναν. Αποδεικνύω κάθε ημέρα την πίστη μου σε ό,τι θεωρώ πολιτικά όμορφο και κοινωνικά αναγκαίο, και στους ανθρώπους που στηρίζουν το ίδιο όραμα με αγάπη και αφοσίωση.
Με ποιο τραγούδι θα σηκωνόσασταν για χορό;
Σηκώνομαι εύκολα για χορό – άνετα με καμιά κομματάρα των 80s, τύπου «99 Luftballons» της Nena ή με καμιά κομματάρα του Τσιτσάνη, όπως το «Μη μου ξαναφύγεις πια», που το τραγουδάει με τόσο πάθος η Μπέλλου.
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή και διαβάστε πρώτοι τις ειδήσεις στο κινητό σας.






