Μια πόρτα γκρεμίστηκε, μια κραυγή ακούγεται ακόμα, 53 χρόνια μετά. Δεν είναι γιορτή για αριστερούς – είναι κομμάτι της εθνικής μας μνήμης.
Από τη Γεωργία Δρακάκη
Στην καρδιά της Αθήνας, Νοέμβρη μήνα, πίσω από τα κάγκελα του Πολυτεχνείου, νέοι άνθρωποι ύψωσαν τη φωνή τους απέναντι στη δικτατορία. Και από έναν αυτοσχέδιο ραδιοφωνικό σταθμό ακούστηκε το περίφημο «Εδώ Πολυτεχνείο!», που έμελλε να μείνει χαραγμένο στη συλλογική μνήμη.
Τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου, ένα άρμα μάχης γκρέμισε την κεντρική πύλη του Πολυτεχνείου. Ακολούθησαν σκηνές πανικού, βίας και αγωνίας. Ανθρωποι έτρεχαν να σωθούν, άλλοι αναζητούσαν τους δικούς τους, ενώ η αιματηρή καταστολή της εξέγερσης άφησε πίσω της νεκρούς και τραυματίες. Πίσω από κάθε ιστορική επέτειο υπάρχουν άνθρωποι. Και πίσω από κάθε φωτογραφία, μια ζωή που δεν χωράει σε καμιά σχολική γιορτή. Κάθε χρόνο, τέτοιες ημέρες, η ίδια ιστορία: στεφάνια, γαρίφαλα, τηλεοπτικά αφιερώματα, συγκινητικές δηλώσεις και μπόλικα μεγάλα λόγια. Το Πολυτεχνείο έχει την τιμητική του και η χώρα θυμάται τον Νοέμβρη του 1973. Μόνο που τότε δεν υπήρχαν τηλεοπτικά παράθυρα, ούτε αναρτήσεις στο facebook με επαναστατικές φωτογραφίες και βαρυσήμαντες λεζάντες.

Υπήρχαν πραγματικά τανκς. Πραγματικά όπλα. Και πραγματικός φόβος. Υπήρχαν επίσης αγόρια και κορίτσια που δεν είχαν προλάβει καλά καλά να γνωρίσουν τη ζωή. Παιδιά με τζιν, μακριά μαλλιά, τσιγάρα και κιθάρες στα χέρια, έρωτες και όνειρα. Παιδιά που, αντί να κανονίζουν πού θα βγουν το σαββατόβραδο, βρέθηκαν πίσω από κάγκελα να φωνάζουν για ελευθερία.
Ας μην ξεγελιόμαστε από τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες… Η Αθήνα της δικτατορίας δεν ήταν κάποιο χαριτωμένο σκηνικό παλιάς ελληνικής ταινίας. Πίσω από τις βιτρίνες, τα κομμωτήρια, τα νυχτερινά κέντρα και τις οικογενειακές Κυριακές υπήρχαν λογοκρισία, συλλήψεις, βασανιστήρια και φόβος.
Κάποιοι από εκείνους τους νέους της συγκεκριμένης ιστορικής συγκυρίας έκαναν οικογένειες, άλλοι ακολούθησαν επαγγελματικές καριέρες, ορισμένοι μπήκαν στην πολιτική. Αλλοι προτίμησαν να κρατήσουν τις αναμνήσεις τους μακριά από κάμερες και μικρόφωνα. Στο μεταξύ, το Πολυτεχνείο απέκτησε τη δική του ετήσια τηλεοπτική τελετουργία: οι γνωστές εικόνες, οι γνώριμες δηλώσεις, οι καβγάδες για το ποιος δικαιούται να μιλά στο όνομα εκείνης της γενιάς.
Το παράδοξο είναι πως όσο περισσότερο μιλάμε για το Πολυτεχνείο τόσο ευκολότερα ξεχνάμε τους ανθρώπους που το έζησαν, αν όχι και το βίωμα καθαυτό. Οσους δεν έγιναν υπουργοί, βουλευτές ή τηλεοπτικοί σχολιαστές. Οσους δεν απέκτησαν δημόσιο βήμα για να διηγούνται κάθε Νοέμβριο τα κατορθώματά τους. Το Πολυτεχνείο δεν νομίζω ότι χρειάζεται ούτε αγιογραφίες ούτε τηλεοπτικούς καβγάδες για να έχει θέση στη μνήμη μας. Εχει την ιστορία του. Εχει τους νεκρούς της καταστολής. Εχει τις φωτογραφίες, τις μαρτυρίες και εκείνη τη φωνή από τον ραδιοφωνικό σταθμό που εξακολουθεί να προκαλεί ανατριχίλα. Γι’ αυτό, κάθε 17 Νοεμβρίου νιώθω ότι ένα γαρίφαλο και λίγη σιωπή λένε περισσότερα από εκατό βαρύγδουπες δηλώσεις. Αλλωστε, οι πραγματικές ιστορίες δεν χρειάζονται ούτε φίλτρα ούτε likes ούτε αποκλειστικό τηλεοπτικό χρόνο. Μνήμη – αυτό χρειάζονται. Για να μην ξεχνάμε…
ΥΓ.: Θέλω να σας πω (ίσως το γνωρίζετε -είμαι βέβαιη, και να με συγχωρείτε- όχι όλες και όλοι) πως η Ιστορία δεν ζητά κομματική ταυτότητα για να τη θυμάσαι. Οι νεκροί δεν ανήκουν σε παρατάξεις. Το Πολυτεχνείο δεν είναι ούτε οικογενειακό κειμήλιο ούτε κομματικό οικόπεδο, για να μαλώνουν κάθε Νοέμβριο οι επίδοξοι κληρονόμοι του. Είναι μια σελίδα της Ιστορίας που γράφτηκε με πραγματικό φόβο, πραγματικό θάρρος και πραγματικό αίμα.
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή και διαβάστε πρώτοι τις ειδήσεις στο κινητό σας.









