Μανώλης Μπαρμπεράκης: Το παράπονο για το νησί του – «Η Νάξος ίσως με τιμήσει μετά θάνατον»

Ο Μανώλης Μπαρμπεράκης είναι ένας από τους πρωτεργάτες του νησιώτικου τραγουδιού, με πολλές περγαμηνές και συνθέσεις που έχουν μείνει αξέχαστες. Έχει ηχογραφήσει πάνω από 400 λαϊκά και νησιώτικα τραγούδια, ενώ οι συνεργασίες του, όπως με τη Γιώτα Λύδια, τον Μανώλη Αγγελόπουλο, τον Βαγγέλη Περπινιάδη, τον Πάνο Γαβαλά, τους Κονιτοπουλαίους και πολλά άλλα μεγαθήρια της ελληνικής μουσικής, έχουν αφήσει εποχή.

Από τον Νίκο Νικόλιζα

Ωστόσο, η νεολαία άρχισε να τον ανακαλύπτει τα τελευταία χρόνια μέσα από τα social media.

Το μεγάλο «μπαμ» έγινε πριν από λίγους μήνες, όταν έφυγε από τη ζωή ο καπετάν Γιάννης Σκοπελίτης, για τον οποίο ο Μανώλης Μπαρμπεράκης έχει γράψει μοναδικά τραγούδια που ακούγονται από τη δεκαετία του 1960.

Ο ίδιος, κρατώντας πάντα ένα βιολί στο χέρι, δεν κάνει τίποτε άλλο από το να παίζει τους δικούς του σκοπούς, είτε είναι στο πλοίο για την ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Νάξο, είτε σε καφενείο του Γαλατσίου, όπου μένει μερικούς μήνες τον χρόνο.

Ο Μανώλης Μπαρμπεράκης με τον Νίκο Νικόλιζα

Πριν από κάποια χρόνια, ακούγοντας ένα τραγούδι της Πάολα με τίτλο «Θα σε σβήσω», αποφάσισε να το κάνει χορευτικό. Και τα κατάφερε! Το έκανε τόσο δικό του, που η Πάολα ζήτησε να τον γνωρίσει και να συνεργαστεί μαζί του.

Πριν από τρία χρόνια, ένας όγκος στις φωνητικές χορδές τον κράτησε μακριά από το τραγούδι. Σήμερα, σε ηλικία 90 ετών, δεν ζητάει τίποτε άλλο από μια ηθική αναγνώριση: ποτέ, μα ποτέ η Νάξος δεν τον τίμησε για το μεγάλο έργο που πρόσφερε στον πολιτισμό της μέσω των τραγουδιών που έγραψε και τη δόξασε ως νησί.

«Ας είναι καλά. Δεν πειράζει. Ίσως με τιμήσουν όταν φύγω από τη ζωή» λέει με παράπονο.

Τον συναντήσαμε σε ένα μικρό καφέ στο Γαλάτσι μαζί με τη σπουδαία Ναξιώτισσα Ιωάννα Λεγάκη, η οποία συνεργάζεται μαζί του τα τελευταία χρόνια. Αυθεντικός, λαϊκός, με χιούμορ, θυμάται το τότε και πικραίνεται με το σήμερα…

Ο μεγάλος δάσκαλος Μανώλης Μπαρμπεράκης δίπλα στον Ματθαίο Γιαννούλη

Είστε γέννημα θρέμμα της Νάξου…

Ναι, φυσικά. Η μάνα μου ήταν από την Κομμιακή και ο πατέρας μου ήταν από την Κόρωνο, αλλά μέναμε στον Λιώνα της Νάξου. Εκεί που έμενε και η Γκιζέλα Ντάλι. Στο χωριό της μάνας μου βγάλαμε το σχολείο και πηγαινοερχόμαστε στο χωριό του πατέρα μου που ήταν δίπλα!

Πώς ξεκινήσατε το βιολί και το τραγούδι;

Από μικρός μού άρεσε και με νταλκάδιαζε. Ήμασταν τρία αδέρφια πολύ αγαπημένα. Εγώ είχα ξεχωρίσει από 3 ετών. Άρχισα να τραγουδάω εντελώς ξαφνικά, με βλέπει η μάνα μου και άρχισε να κάνει τον σταυρό της. Τότε είπε: «Αυτός θα μου γίνει τραγουδιστής».

Την ίδια εποχή είχε έρθει και ένας παλιός Ναξιώτης που ήξερε βιολί, μου έδειξε και έτσι αυθόρμητα άρχισα να παίζω. Το βιολί δεν το μαθαίνεις σε ένα και δύο χρόνια. Κάθε χρόνο μαθαίνεις και άλλα πράγματα. Εξελίσσεσαι. Κάπου 15 ετών έφυγα από τη Νάξο και ανέβηκα στην Αθήνα, σε μια θεία μου, και δούλεψα σε ένα εστιατόριο. Επέστρεψα στη Νάξο και τότε έμαθα καλό βιολί.

Ο Μανώλης Μπαρμπεράκης με το βιολί σε καφενείο της Νάξου

Το πραγματικό σας όνομα δεν είναι Μπαρμπεράκης…

Όχι, είναι Φακίνος. Ο παππούς μου ήταν μπαρμπέρης και μου κόλλησαν το Μπαρμπεράκης. Ο πατέρας μου είχε μεγάλη βάρκα με πανιά και πήγαινε συνεχώς στη Δονούσα.

Το τραγούδι για τον «Σκοπελίτη» πώς προέκυψε;

Δεν έχω γράψει μόνο ένα τραγούδι για τον «Σκοπελίτη». Έχω γράψει πολλά και για τον πατέρα Σκοπελίτη. Η οικογένεια Σκοπελίτη ήταν πολύ μερακλήδες. Σε όλα τα γλέντια η οικογένεια του Σκοπελίτη με ακολουθούσε και έριχνε πολλά χρήματα, τη λεγόμενη «χαρτούρα». Γιατί εγώ έπαιζα με νταλκά και μαράζι. Αν δεν έχεις νταλκά να παίξεις, δεν κάνεις γι’ αυτό το είδος. Τελεία και παύλα!

Αποκτήσατε χρήματα από όλη αυτή την πορεία;

Πήραμε λεφτά, αλλά αυτά τελειώσανε. Εμένα, επίσης, στην αρχή με ήξερε όλος ο κόσμος ως όνομα γιατί έκανα δίσκους πολλούς. Όμως άργησα να δουλέψω σε νυχτερινά κέντρα. Το 1956 πρωτοτραγούδησα σε δίσκο με τη Γιώτα Λύδια. Να σκεφτείς ότι κοντά στο ’70 άρχισα να τραγουδάω σε νυχτερινά κέντρα.

Επίσης, εμένα με λάτρεψε όλος ο απόδημος Ελληνισμός. Πήγα Αμερική, Αυστραλία, Γερμανία, παντού! Η Γιώτα Λύδια με έστειλε να πάω Αυστραλία και κάναμε χαμό στους Έλληνες της διασποράς! Ήταν πολύ καλή και πολύ όμορφη κοπέλα. Άσε, για φωνή δεν σου συζητάω!

Ο Μανώλης Μπαρμπεράκης στην μέση και δεξιά η Αγγελική Κονιτοπούλου

Πρωτοξεκινήσατε με λαϊκό ρεπερτόριο και μετά συνεχίσατε με νησιώτικο. Γιατί αυτό;

Μπα, εγώ τα έλεγα όλα. Λάτρευα τα αμανέτζίδικα τραγούδια. Είχα πρότυπο τον Βαγγέλη τον Περπινιάδη και μου άρεσε και ο Καζαντζίδης.

Στην Columbia ήταν εύκολα τα πράγματα για εσάς;

Όταν με πρωτάκουσαν, τους άρεσα τόσο, που όλοι οι συνθέτες άρχισαν να μου γράφουν ο ένας πίσω από τον άλλο. Όλοι μου έλεγαν ότι τους νταλκάδιαζα έτσι όπως τα τραγουδούσα.

Μου έβαλαν και τρικλοποδιές, μη νομίζεις. Πήγαιναν στη δισκογραφική και τους έλεγαν: «Μοιάζει με τον Περπινιάδη. Μην τον πάρετε». Όμως εγώ δεν λογάριαζα τίποτα. Ήξερα ποιος είμαι.

Με τον Μανώλη Αγγελόπουλο;

Υπέροχος τραγουδιστής και καταπληκτικός άνθρωπος. Τον φώναζαν, «ο γύφτος». Μια φορά μού λέει: «Ρε μάγκα, έλα να σου δώσω ένα τραγούδι». Όπου γυρνοβολούσε τραγουδούσε σαν και μένα!

Δουλέψατε, όμως, και στα μαγαζιά της εθνικής οδού…

Βέβαια. Μεγάλο σχολείο η εθνική οδός. Εκεί είχαμε 17 κοπέλες που έκαναν κονσομασιόν και τραγουδούσαν. Έρχονταν όλοι οι ερωτιάρηδες, άκουγαν τις κοπέλες, έριχναν και χρήμα. Μια φορά παραλίγο να γίνει μεγάλη μανούρα με έναν Μανιάτη. Αυτοί ήταν οι πιο σκληροί. Δεν καταλάβαιναν τίποτα. Αν δεν έμπαινα εγώ στη μέση να τους ηρεμήσω, τα έσπαγαν όλα.

Μια φορά ένας τύπος πήρε τον πάτο από ένα σπασμένο μπουκάλι και άρχισε να χαρακώνει το πρόσωπό του. Αίματα, κακό κάτω. Μετά από ώρες ξανάρχεται στο μαγαζί και τι μου λέει; «Ξαλάφρωσα».

Ο μεγάλος τραγουδιστής και συνθέτης με την Ιωάννα Λεγάκη

Το τραγούδι της Πάολα «Θα σε σβήσω δίχως ενοχές» πώς το μεταλλάξατε σε νησιώτικο;

Ήμουν πάνω στο βαπόρι και πήγαινα για τη Νάξο. Έπιασα το βιολί και άρχισα να παίζω το τραγούδι. Κάποια νεαρά παιδιά με έβγαλαν στο ίντερνετ, το είδε η Πάολα και μου λέει μέσω δικών της ανθρώπων: «Αυτόν τον άνθρωπο θέλω να τον γνωρίσω».

Το έκανα άθελά μου νησιώτικη ρούμπα. Μάλιστα, τότε ο Κυριάκος Παπαδόπουλος επικοινώνησε με την Ιωάννα Λεγάκη και της είπε: «Ο Μπαρμπεράκης μάς έβαλε τα γυαλιά. Το έκανε χορευτικό». Έτσι έγινε σουξέ σε όλες τις Κυκλάδες.

Οικογένεια;

Απέκτησα δύο παιδιά. Ο ένας, δυστυχώς, έφυγε από τη ζωή πολύ νέος, ο άλλος πάντα με συνόδευε με λαούτο!

Ο Μανώλης Μπαρμπεράκης παίζει πάνω στο φερυμπώτ που πάει για Νάξο με νέα παιδιά

Πώς θέλετε να σας θυμάται ο κόσμος;

Τα πάντα ξεχνιούνται με το πέρασμα του χρόνου!

Το νησί σας, η Νάξος, αναγνώρισε την προσφορά σας στο νησιώτικο;

Ποτέ! Δεν το λέω σαν παράπονο, αλλά δεν βαριέσαι. Εγώ τη Νάξο την έχω σε όλα μου τα τραγούδια. Είμαι 75 χρόνια μέσα στη Χώρα της Νάξου και δεν με έχει χαιρετήσει ποτέ ένας δήμαρχος. Δεν πειράζει. Όλα στην Ελλάδα γίνονται μετά θάνατον! Κανείς δεν έχει αγιάσει στον τόπο του!

Φοβάστε τον θάνατο;

Πού είναι να έρθει; Και έχω γράψει πολλά τραγούδια για τον θάνατο αλλά και για τον έρωτα. Σκέψου ότι πρωτοερωτεύτηκα σε ηλικία 6 ετών.

Διαβάστε ακόμη

SHOWBIZ

The Voice: Αυτή είναι η νέα κριτής που παίρνει τη θέση του Μαζωνάκη

Η Πάολα είναι το νέο πρόσωπο στην κριτική επιτροπή του «The Voice» και αναλαμβάνει τη θέση του Γιώργου Μαζωνάκη. Η τραγουδίστρια εμφανίστηκε στο αφιέρωμα…