Κατάλοιπα μυκηναϊκού ανακτόρου, επιγραφές σε Γραμμική Β, πολυάριθμα θραύσματα τοιχογραφιών και χάλκινα ξίφη είναι μερικά από τα πολύτιμα αντικείμενα που εντόπισαν οι αρχαιολόγοι ύστερα από έρευνες στον λόφο του Αγίου Βασιλείου, στο Ξηροκάμπι Λακωνίας. Μάλιστα η πολλά υποσχόμενη ελληνική ανασκαφή διακρίθηκε σε διεθνές αρχαιολογικό φόρουμ, καθώς αναδείχθηκε μία από τις δέκα πιο ενδιαφέρουσες αντίστοιχες εργασίες σε όλο τον κόσμο.
Οι έρευνες στον Αγιο Βασίλειο Ξηροκαμπίου του δήμου Σπάρτης πραγματοποιούνται τα τελευταία χρόνια από την επίτιμη έφορο Αρχαιοτήτων Αδαμαντία Βασιλογάμβρου και μια ομάδα ερευνητών διάφορων ειδικοτήτων. Οι κοπιαστικές εργασίες τους, που δεν έχουν ολοκληρωθεί ακόμη, έχουν φέρει στην επιφάνεια πολύτιμα ευρήματα που χρονολογούνται από το 14ο αιώνα π.Χ. Μεταξύ άλλων, έχουν καταγραφεί τρία μυκηναϊκά κτίρια, τα οποία αποτελούσαν τμήμα ανακτόρων, υπολείμματα συμποσίου, ειδώλια, σφραγιδόλιθοι, πήλινα και χάλκινα αγγεία και 21 χάλκινα ξίφη.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η εύρεση πολυάριθμων θραυσμάτων τοιχογραφιών δείχνει ότι τα κτίρια του Αγίου Βασιλείου έφεραν ζωγραφικό διάκοσμο, όπως ακριβώς τα υπόλοιπα μυκηναϊκά κέντρα της ηπειρωτικής Ελλάδας και του Αιγαίου. Η έρευνα αποκάλυψε επίσης ότι περίπου στα τέλη του 14ου ή στις αρχές του 13ου αιώνα τα κτίρια καταστράφηκαν από πυρκαγιά, ενώ κινητά ευρήματα δείχνουν επαφές με την Κρήτη.
Η ανασκαφή στο Ξηροκάμπι, που υλοποιείται υπό την αιγίδα της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, ήταν μία από τις δέκα που ξεχώρισαν στο πρώτο αρχαιολογικό φόρουμ της Σανγκάης (Shanghai Archaeology Forum), στο οποίο παρουσιάστηκαν συνολικά 99 ανασκαφές από κάθε μεριά του πλανήτη.
Επαναπατρισμός
Την ίδια ώρα, τον επαναπατρισμό των αρχαιοτήτων που προέρχονται από τη Λιγόρτυνο Κρήτης, αλλά βρίσκονται στην κατοχή του μουσείου του Λούβρου ζητεί πολιτιστικός σύλλογος της περιοχής. Πήλινοι κρατήρες, ζωόμορφα αγγεία, κύλικες κ.ά. είναι μερικά από τα αντικείμενα που ανακαλύφθηκαν κατά την αρχαιολογική αποστολή Clermont-Ganneau το 1896 και μεταφέρθηκαν παράνομα στη Γαλλία, όπου εκτίθενται.