Η σπουδαία ανακάλυψη του ερευνητή Ανδρ. Παπαδόπουλου ο οποίος κατέγραψε μία από τις πιο ισχυρές αστρικές εκρήξεις
Ελληνική υπογραφή φέρει μια νέα μεγάλη ανακάλυψη στον χώρο της αστροφυσικής και της κοσμολογίας! Ο μεταπτυχιακός φοιτητής Ανδρέας Παπαδόπουλος, που εργάζεται σε βρετανικό πανεπιστήμιο, εντόπισε και κατέγραψε μια γιγαντιαία αστρική έκρηξη στα βάθη του σύμπαντος. Η ανακάλυψή του ίσως δώσει απαντήσεις για το σπάνιο αυτό φαινόμενο, που παραμένει μυστήριο για τους επιστήμονες.
Ο απόφοιτος του Πανεπιστημίου Αθηνών σήμερα είναι μεταπτυχιακός φοιτητής-ερευνητής στο Ινστιτούτο Κοσμολογίας του Πανεπιστημίου του Πόρτσμουθ και συμμετέχει στο νέο πρόγραμμα Ερευνας Σκοτεινής Ενέργειας (Dark Energy Survey-DES), που ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2013. Η παρατήρηση της τεράστιας έκρηξης ήταν η πρώτη επιτυχία του προγράμματος και πιστώνεται στον νέο Ελληνα επιστήμονα, ο οποίος παρουσίασε τα ευρήματα της δουλειάς του σε συνέδριο της Βασιλικής Εταιρίας Αστρονομίας την περασμένη Τετάρτη.
Αυτό που κατέγραψε ο Ανδρέας Παπαδόπουλος είναι μία από τις πιο ισχυρές και φωτεινές εκρήξεις σουπερνόβα (υπερκαινοφανών αστέρων), που έχουν παρατηρηθεί στο σύμπαν. Η έκρηξη, που σημειώθηκε σε έναν γαλαξία ο οποίος βρίσκεται 7,8 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη, φέρει την επιστημονική ονομασία DES13S2cmm και ήταν τόσο μεγάλη που εύκολα θα μπορούσε να κρύψει με τη λάμψη της τους περισσότερους γαλαξίες του σύμπαντος, ενώ ήταν ορατή από τα τηλεσκόπια για έξι ολόκληρους μήνες.
Οι υπερκαινοφανείς αστέρες ή σουπερνόβα είναι άστρα που έχουν φτάσει στο τελευταίο στάδιο της «ζωής» τους και «πεθαίνουν» εκλύοντας τεράστιες ποσότητες ενέργειας με τη μορφή φωτός. Συνήθως η λάμψη τους είναι ισχυρότερη από 100.000.000 έως μερικά δισεκατομμύρια φορές από εκείνη του δικού μας Ηλιου. Ωστόσο, αυτοί οι εντυπωσιακοί αστρικοί «θάνατοι» είναι γνωστοί στην επιστήμη και καθόλου σπάνιοι, καθώς τα τελευταία 20 χρόνια οι ειδικοί έχουν παρατηρήσει χιλιάδες τέτοιες εκρήξεις, ενώ ο όρος σουπερνόβα καθιερώθηκε πριν από 80 χρόνια.
Εκείνο που είναι καινούργιο, σπάνιο και έως τώρα ανεξήγητο είναι τα υπέρλαμπρα σουπερνόβα, όπως εκείνο που βρήκε ο Ανδρέας Παπαδόπουλος. Τα υπέρλαμπρα σουπερνόβα είναι μια πρόσφατη ανακάλυψη, που αναγνωρίστηκε ως ξεχωριστή κατηγορία κοσμικών αντικειμένων μόλις πριν από πέντε χρόνια. Στο αποκορύφωμά τους, αυτές οι κοσμικές εκρήξεις είναι από 10 έως 50 φορές φωτεινότερες από τα «συνηθισμένα» σουπερνόβα. Σε αντίθεση με τα τελευταία, τα αίτια αυτών των υπέρλαμπρων εκρήξεων παραμένουν άγνωστα στους επιστήμονες.
«Λιγότερες από 40 τέτοιες εκρήξεις σουπερνόβα έχουν έως σήμερα βρεθεί και ποτέ δεν περίμενα να βρω μία από αυτές μελετώντας τις πρώτες εικόνες της Ερευνας Σκοτεινής Ενέργειας» δήλωσε σχετικά ο Ανδρέας Παπαδόπουλος και πρόσθεσε: «Καθώς είναι τόσο σπάνιες, κάθε νέα ανακάλυψη φέρνει μαζί της νέες δυνατότητες κατανόησης του φαινομένου ή περισσότερες εκπλήξεις».
Ολες οι πληροφορίες που θα συλλέξουν οι επιστήμονες
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έκρηξη που παρατήρησε ο Ελληνας επιστήμονας είναι υπερβολικά φωτεινή ακόμη και γι’ αυτήν την κατηγορία των υπέρλαμπρων εκρήξεων, καθώς η λάμψη της ξεθωριάζει με πολύ πιο αργό ρυθμό από τις περισσότερες άλλες εκρήξεις που έχουν έως σήμερα ενταχθεί στην ίδια κατηγορία. Αυτή η μεταβολή της φωτεινότητας με το πέρασμα του χρόνου («καμπύλη φωτός») δίνει πληροφορίες σχετικά με τον μηχανισμό που προκάλεσε την κοσμική έκρηξη και τη σύνθεση της ύλης που εκτοξεύτηκε. Πάντως η έκρηξη DES13S2cmm ήταν τόσο μεγάλη και λαμπερή, που κανείς επιστήμονας δεν έχει καταφέρει να δώσει κάποια εξήγηση.
Η παρατήρηση του φαινομένου έγινε μέσω του τηλεσκοπίου Victor M. Blanco στη βόρεια Χιλή.