Το εκκλησάκι στο Μαρκόπουλο που πήρε το όνομά του από το όρος Μερέντα
Ενα μικρό εκκλησάκι, αφιερωμένο στη Μητέρα των Ουρανών, με όνομα που παραπέμπει σε αγαπημένο… γλύκισμα μικρών και μεγάλων, γίνεται καθημερινά πόλος έλξης για τους πιστούς στο Μαρκόπουλο Αττικής. Η εκκλησία της Παναγίας της Μερέντας, που βρίσκεται κάπου ανάμεσα σε Μαρκόπουλο, Καλύβια, Πόρτο Ράφτη και Κουβαρά, χρονολογείται τα τέλη του 13ου αιώνα και πολλά από τα στοιχεία του πρώτου ναού σώζονται ως σήμερα. Το απαράμιλλης ομορφιάς εκκλησάκι είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου και γιορτάζει σήμερα! Και χθες όμως αρκετοί πιστοί πέρασαν από το εκκλησάκι για να προσκυνήσουν.
Στο διάβα των αιώνων απέκτησε και δεύτερο, πιο ξεχωριστό όνομα, το οποίο πήρε από το όρος Μερέντα, πάνω στο οποίο είναι χτισμένο. Ακόμα και οι κατευθυντήριες ταμπέλες που έχουν τοποθετηθεί σε διάφορα σημεία του κεντρικού δρόμου ο οποίος οδηγεί ως την είσοδο του ναού της «γλυκιάς» Παναγίας αναγράφουν την εκκλησία με το νέο της όνομα, «Βυζαντινός ναός Παναγίας Μερέντας», με τον σπάνιο χαρακτηρισμό να προκαλεί το ενδιαφέρον και την απορία στους επισκέπτες.
Εχει υποστεί αλλαγές
Η αρχιτεκτονική του ναού είναι μονόκλιτη βασιλική με αμφικλινή στέγη, αλλά έχει υποστεί τόσες καταστροφές και επεμβάσεις στο πέρασμα των αιώνων που το αρχικό σχέδιο έχει υποστεί αλλαγές. Εξωτερικά παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, αφού για το χτίσιμό του του έχει χρησιμοποιηθεί πλούσιο οικοδομικό υλικό από αρχαία κτίρια. Μάλιστα έχουν βρεθεί εντοιχισμένα τμήματα ενεπίγραφων μαρμάρινων μελών, με χαρακτηριστικότερο δείγμα τη βάση του επιτύμβιου αγάλματος της Φρασίκλειας, το οποίο βρέθηκε σε γειτονικό αρχαϊκό νεκροταφείο.
Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τοιχογραφίες του ναού, οι οποίες παρατίθενται ανά τρεις ζώνες σε κάθε μακρά πλευρά, ενώ στην οροφή υπάρχουν σχέδια με κύκλους και σταυρούς. Εκείνες που χρονολογούνται τον 13ο αιώνα περιβάλλονται από λευκές και κόκκινες ταινίες. Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, η Γέννηση του Χριστού, η Υπαπαντή και η Βάπτιση υπάρχουν στον νότιο τοίχο. Στον βόρειο βλέπουμε τις τοιχογραφίες της Μεταμόρφωσης, της Βαϊοφόρου και του Επιτάφιου θρήνου, ενώ πάνω από την είσοδο του ναού τη Σταύρωση του Κυρίου.
Θάνος Μακρογαμβράκης
Φωτό: Βαγγέλης Μασιάς