Το 1944 η Αθήνα ήταν μια δυστυχισμένη πόλη που ζούσε με το όνειρο της Απελευθέρωσης. Οι κάτοικοί της έβλεπαν τον εφιάλτη της Κατοχής να τελειώνει, είχαν αγωνία για την επόμενη μέρα, αλλά δεν ήξεραν ότι η πόλη τους έφτασε ένα βήμα πριν την πλήρη καταστροφή.
- Από τον Άγγελο Μενδρινό
Ένα χρόνο νωρίτερα είχε αφιχθεί ο συνταγματάρχης Βάλτερ Μπλούμε, δεξί χέρι του Βάλτερ Σιμάνα, διοικητή των SS στην κατεχόμενη Ελλάδα. Ουσιαστικά ήταν ο κυβερνήτης της χώρας με τους Έλληνες συνεργάτες συνεργάτες που ήταν κυβέρνηση να τον υπακούουν τυφλά.
Ο Μπλούμε ήταν αυτός που συντόνισε την μεταφορά 46.000 Ελλήνων Εβραίων στα γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Τώρα είχε αναλάβει ένα ακόμα καθήκον: Να αφήσει καμένη γη φεύγοντας και ο τελευταίος Γερμανός στρατιώτης.
- Θα ανατίναζε το φράγμα του Μαραθώνα από το οποίο έπινε νερό όλη η πρωτεύουσα.
- Θα εκτελούσε τον Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό, αλλά και πολιτικούς, έτσι ώστε να επικρατήσει χάος στην πόλη.
- Θα αχρήστευε το λιμάνι του Πειραιά και τις εγκαταστάσεις ηλεκτρισμού.
Με άλλα λόγια θα επέφερε το χάος. Αυτή την ονομασία άλλωστε είχε δοθεί: Επιχείρηση Χάος.
Υπήρχε και η αντίθετη άποψη, κυρίως από την πλευρά των μόνιμων στρατιωτικών της Βέρμαχτ. Ο αρχηγός των Γερμανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ελλάδα, ο πτέραρχος Χέλμουτ Φέλμι ήθελε οι άνδρες του να φύγουν με ασφάλεια από την Ελλάδα. Από τα μέσα Αυγούστου επεξεργαζόταν αυτό το σχέδιο. Έτρεμε στην ιδέα ότι οι δυνάμεις του θα μπορούσαν να εγκλωβιστούν και να αποδεκατιστούν.
Πολιτικό σύμβουλο είχε τον ανθυπασπιστή Ρόναλντ Χάμπε, αρχαιολόγο, ο οποίος ήξερε ελληνικά και είχε αποκτήσει διασυνδέσεις.
Οι εξελίξεις όμως έτρεχαν. Οι Βρετανοί είχαν στείλει στην Αθήνα τον συνταγματάρχη Σέπαρντ μαζί με κομάντος για να παρακολουθούν την κατάσταση. Είχαν καταφέρει όχι μόνο να περάσουν απαρατήρητοι, αλλά και να παρακολουθούν τόσο τις κινήσεις των Γερμανών, όσο και των ανταρτών του ΕΛΑΣ.
Στην Αθήνα εκπρόσωπος της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης ήταν ο στρατηγός Παναγιώτης Σπηλιωτόπουλος. Αυτός θα αναλάμβανε την τήρηση της τάξεως από μέρα που έφευγαν οι ναζί μέχρι να εγκατασταθεί η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου.
Τα όσα έγιναν εκείνες τις τελευταίες μέρες θυμίζουν κατασκοπευτική ταινία. Ο Φέλμι κατάφερε να επικοινωνήσει με τον Σεπαρντ και μέσω ενός αξιωματικού του, του φον Βούρμαν μετέφερε το βράδυ της 8ης Οκτωβρίου τους όρους του για να μην προκληθούν ζημιές στην πρωτεύουσα. Ήταν διατεθειμένος να αφήσει 400 άνδρες ως φρουρά για την τήρηση της τάξεως. Ο Σέπαρντ, απάντησε, ότι θα ενημερώσει τους προϊσταμένους του στο Κάιρο, αλλά την επομένη, μονομερώς, ο Φέλμι κήρυξε την Αθήνα ανοχύρωτη πόλη. Σε αυτό τον εξυπηρετούσε το γεγονός ότι ο Σιμάνα και οι άνδρες του είχαν ήδη πάρει το δρόμο της επιστροφής αφού φρόντισαν να πάρουν μαζί κάποιους Έλληνες συνεργάτες τους και να εκτελέσουν τους διερμηνείς για να μην αποκαλύψουν τα εγκλήματά τους!
Τι είχε συμβεί; Ο Χάμπε είχε αναπτύξει παράλληλα σχέσεις με τους εκπροσώπους της… άλλης πλευράς. Είχε συναντηθεί με τον τέως πρωθυπουργό Θεμιστοκλή Σοφούλη, τον Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό, ακόμα και με εκπροσώπους της εξόριστης ακόμα κυβέρνησης Παπανδρέου για τον ίδιο σκοπό: Την απρόσκοπτη αποχώρηση των Γερμανών.
Δολιοφθορές έγιναν, αλλά όχι στο βαθμό που προέβλεπε η επιχείρηση ΧΑΟΣ. Από την άλλη δυνάμεις του ΕΛΑΣ έδωσαν μάχες κι απέτρεψαν σαμποτάζ σε κρίσιμους τομείς για τη λειτουργία της πόλης, όπως η Ηλεκτρική Εταιρεία.
Κι ενώ η Αθήνα απελευθερώθηκε δύο μέρες αργότερα με τις μικρότερες απώλειες, ενώ η διαταγή για τη ματαίωση της επιχείρησης Χάος ουδέποτε ανεκλήθη. Το ανακάλυψε ο διοικητής των δυνάμεων Αυστριακός ναζιστής Χέρμαν Ναϊμπάχερ που ήταν ειδικός απεσταλμένος του Υπουργείου Εξωτερικών για τα νοτιοανατολικά και ο στρατιωτικός διοικητής στα νοτιοανατολικά της Σερβίας. Αυτός έκανε δεκτό το αίτημα που Φέλμι το προώθησε στο Βερολίνο, αλλά επειδή ο χρόνος πίεζε και απάντηση δεν είχε πάρει, αρκέστηκε στις πληροφορίες που είχε ότι το αίτημά του θα γίνει δεκτό. Λίγες μέρες μετά την αποχώρηση των Γερμανών από την Αθήνα (12/10) η γερμανική γραφειοκρατία του προώθησε την αρνητική απάντηση.
Άλλα γεγονότα τέτοια μέρα
1862: Ξεσπά επανάσταση στην Αιτωλοακαρνανία και στη Πελοπόννησο εναντίον του βασιλιά Οθωνα. Ο καθηγητής Νομικής Νικόλαος Σαρίπολος συντάσσει προκήρυξη με την οποία κηρύσσονται έκπτωτοι ο Όθων με την Αμαλία. Δύο μέρες αργότερα έφυγαν από την Ελλάδα.
1906: Στη διάρκεια του Μακεδονικού αγώνα ο καπετάν Αγρας αναλαμβάνει την αρχηγία του Βάλτου.
1912: Ο Ελληνικός στρατός καταλαμβάνει τα στενά του Σαραντάπορου που κατείχαν οι Τούρκοι. Ο δρόμος για τη Θεσσαλονίκη άνοιξε.
1931: Επανάσταση στην Κύπρο καταπνίγεται από τους Άγγλους.
1933: Το Boeing 247 της United Airlines εκρήγνυται στον αέρα. Αποδεικνύεται ότι η έκρηξη οφείλεται σε δολιοφθορά. Αυτό είναι το πρώτο σαμποτάζ στην ιστορία των εμπορικών πτήσεων.
1935: Καταλύεται η Β’ Ελληνική Δημοκρατία έπειτα από κίνημα βασιλοφρόνων που ανατρέπουν την κυβέρνηση του Παναγή Τσαλδάρη, ο Γεώργιος Κονδύλης αναλαμβάνει Αντιβασιλιάς.
1973: Ο ελληνικής καταγωγής Αμερικανός αντιπρόεδρος Σπύρος Άγκνιου παραιτείται μετά τις κατηγορίες για φοροδιαφυγή.
1980: Από σεισμό μεγέθους 7.3 Ρίχτερ στην βόρεια Αλγερία υπάρχουν 3.500 νεκροί και 10.000 τραυματίες.
1980: Στο Ελ Σαλβαδόρ ιδρύεται το Μέτωπο Εθνικής Απελευθέρωσης Φαραμπούντο Μααρτί. Για δώδεκα χρόνια οργάνωσε αντάρτικο. Σήμερα αποτελεί μεγάλο πολιτικό κόμμα στη χώρα.
1993: Το ΠΑΣΟΚ κερδίζει για τρίτη φορά στην ιστορία του τις εκλογές με τον Ανδρέα Παπανδρέου. Συγκεντρώνει το 46,88 των ψήφων που του δίνουν 170 έδρες στη Βουλή. Ακολουθεί η Νέα Δημοκρατία με 39,3% και 111 έδρα, η Πολιτική Άνοιξη του Αντώνη Σαμαρά με 4,87% και 10 έδρες, το ΚΚΕ με 4,54% (9 έδρες), ενώ ο Συνασπισμός με 2,94% δεν πιάνει το όριο του 3% και μένει εκτός Βουλής.
1997: Δύο χαστούκια δέχεται η Δήμητρα Λιάννη στη διάρκεια της παρουσίασης του βιβλίου της για τον Ανδρέα Παπανδρέου. Δράστης, η ελέγκτρια δημόσιας διοίκησης στο Γενικό Λογιστήριο του κράτους, Νατάσα Ανθίνη Τσούνη (48 χρ.).
Κατεβάστε τη δωρεάν εφαρμογή και διαβάστε πρώτοι τις ειδήσεις στο κινητό σας.
Ο ελληνικός γάμος της Εντίθ Πιαφ με παπά και με κουμπάρο
Στο Παρίσι υπάρχει ο ελληνορθόδοξος Ναός του Αγίου Παύλου. Εκείνη τη μέρα, στις 9 Οκτωβρίου...
Τα… παιχνίδια της μοίρας με τον άνθρωπο που εκτέλεσε τον Τσε Γκεβάρα
Υπάρχει μια φωτογραφία, αυτή που βλέπετε. Είναι η τελευταία φωτογραφία του Τσε Γκεβάρα εν ζωή....
2023-2026: Τρία χρόνια ο κόσμος άνω – κάτω
Στις 6.30 το πρωί, τέτοια μέρα, στις 7 Οκτωβρίου 2023, ο κόσμος άλλαξε για πάντα....
Η διαταγή που έσωσε τη ζωή 538 ανθρώπων στο ναυάγιο της Φαλκονέρας
Η τραγωδία από τη σωτηρία απέχουν ελάχιστα, όσο χρειάζεται να ειπωθούν λίγες λέξεις, μια εντολή...
Το μυστήριο με τους 74 ανθρώπους που πίστευαν ότι δεν πεθαίνουν, αλλά πηγαίνουν στον Σείριο!
Μέχρι τις 5 Οκτωβρίου του 1994 πολλοί πίστευαν ότι η Ελβετία, ως χώρα, λειτουργεί τόσο...
1944: Η Πάτρα ελεύθερη – Τα άγνωστα φιλμ με το πλήθος να υποδέχεται αντάρτες και Βρετανούς
Η Πάτρα έχει την τιμή να είναι η πρώτη μεγάλη ελληνική πόλη που απελευθερώθηκε από...
1990: Ο θάνατος ενός κράτους και η γέννηση ενός χρέους – Ποιοι πλήρωσαν την επανένωση των Γερμανιών;
Αρκούσε μια υπογραφή, μια χειραψία για να εξαφανιστεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ένα ολόκληρο κράτος....
Η μέρα που ο πατέρας του θύματος… δικαίωσε τον δολοφόνο του γιου του
Το πρωινό της 2ας Οκτωβρίου 1994 το Μικτό Ορκωτό Κακουργιοδικείο στην Τρίπολη ήταν γεμάτο. Γυναίκες...