Ο δρ Νίκος Χατζάκης του πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης εντόπισε την αδυναμία τους και άνοιξε τον δρόμο για τη δημιουργία νέων φαρμάκων
Ο δρ Νίκος Χατζάκης του πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης εντόπισε την αδυναμία τους και άνοιξε τον δρόμο για τη δημιουργία νέων φαρμάκων
Την αχίλλειο πτέρνα των ανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηρίων εντόπισε ο Ελληνας ερευνητής, επικεφαλής ομάδας του πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης, δρ Νίκος Χατζάκης, δημιουργώντας ελπίδες για την ανάπτυξη φαρμάκων που θα μπορούν να εκμεταλλευτούν αυτή την αδυναμία.
Η «κερκόπορτα» των κατά τα άλλα πανίσχυρων βακτηρίων βρίσκεται στον μεταβολισμό τους, και συγκεκριμένα σε μια αντλία πρωτονίων που έχει διαρροή όταν τα βακτήρια γίνονται «επικίνδυνα όξινα», εξαιτίας ανισορροπίας του pH. «Πιστεύω ότι ο μηχανισμός διαρροής λειτουργεί ως μια βαλβίδα ασφαλείας στα βακτήρια. Αν μπορέσουμε να σχεδιάσουμε ένα φάρμακο που στοχοποιεί αυτήν τη βαλβίδα ασφαλείας στις αντλίες πρωτονίων, θα ήταν πράγματι ένα πολύ ισχυρό αντιβιοτικό» σχολιάζει σχετικά ο δρ Νίκος Χατζάκης.
Τα βακτήρια πρέπει να αντλούν πρωτόνια μέσα κι έξω από τα κύτταρά τους, για να διατηρούν μια ανισορροπία ανάμεσα στο pH εσωτερικά και εξωτερικά. Αυτή η ανισορροπία είναι η πηγή ισχύος για την παραγωγή από τα μικρόβια της τριφωσφορικής αδενοσίνης (ATP), η οποία τροφοδοτεί τις περισσότερες βιολογικές διαδικασίες σε αυτά.
Σειρά πειραμάτων
Η ομάδα των ερευνητών προσπάθησε να καθορίσει πώς η παρέμβαση στην ανισορροπία του pH θα ήταν ένας αποτελεσματικός τρόπος να αφοπλιστούν τα βακτήρια. Πραγματοποίησαν, λοιπόν, μια σειρά από πειράματα και τελικά βρήκαν τρόπο να ελέγξουν την παραγόμενη ανισορροπία του pH μέσω παρέμβασης στις αντλίες πρωτονίων, οι οποίες, όπως διαπιστώθηκε, έχουν διαρροή, όταν η ανισορροπία του pH εσωτερικά και εξωτερικά είναι πολύ μεγάλη. Οι αντλίες πρωτονίων είναι μικροσκοπικές, ένζυμα με διάμετρο μόλις πέντε νανομέτρα, και βρίσκονται στην επιφάνεια της μεμβράνης των βακτηρίων.
«Κανείς δεν είχε παρατηρήσει ποτέ μια αντλία σε λειτουργία, αλλά εμείς καταφέραμε να το κάνουμε και αυτό είναι πολύ καλό!» σχολίασε ο δρ Χατζάκης, η έρευνα του οποίου δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Journal of the American Chemical Society».